Engelli Aylığı (2022 Sayılı Kanun) Nasıl Alınır
18 yaşını doldurmuş, engelliliğini sağlık kurulu raporuyla kanıtlayan ve geliri sınırın altında kalanlara, muhtaçlık hâli sürdükçe aylık bağlanır. Başvuru e-Devlet üzerinden değil, doğrudan ikamet ettiğin yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına yapılır.
Kimler başvurabilir?
- T.C. vatandaşısın
- 18 yaşını doldurdun
- Engelli olduğunu ilgili mevzuata göre alınmış bir sağlık kurulu raporuyla kanıtlıyorsun
- Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan gelir/aylık almıyorsun ve zorunlu sigortalı bir işte çalışmıyorsun
- Kişi başına düşen ortalama aylık gelirin, asgari ücretin net tutarının 1/3'ünden az
- SYDV mütevelli heyeti muhtaç olduğuna karar verdi
Adım adım başvuru
- İkamet ettiğin yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına şahsen ve yazılı olarak başvur (e-Devlet üzerinden değil)
- Sağlık kurulu raporunu (orijinal ya da noter/hastane başhekimliğince onaylı örneğini) başvuruna ekle
- Vekâleten başvuruyorsan vekâletname örneğini, kanuni temsilci olarak başvuruyorsan mahkeme kararının onaylı örneğini ekle
- SYDV mütevelli heyeti muhtaçlık değerlendirmesi yapar — hanedeki gelir, servet ve harcamalar dikkate alınır
- Kabul edilirse aylık, başvuru tarihini takip eden ay başından itibaren hak edilir ve peşin ödenir
Özet bilgiler
Ağır engelli (bakıma muhtaç) aylığı
4.860 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı — başkasının yardımı olmadan yaşamını sürdüremeyecek derecede engelli olanlar için
İŞKUR'a kayıtlı, yerleştirilememiş engelli aylığı
3.240 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı — İŞKUR'a başvurup işe yerleştirilememiş olanlar için
Engelli yakınına bakım aylığı
3.240 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı — 18 yaşından küçük engelli bir yakınının fiilen bakımını üstlenenler için
Gelir şartı
Kişi başına (bakım aylığında hane başına) düşen ortalama aylık gelir, asgari ücretin net tutarının 1/3'ünden az olmalı
Ödeme sıklığı
Aylık, peşin — ödeme tarihleri doğum yılının son rakamına göre belirlenir
Aylık ne zaman kesilir
Vefat, muhtaç olmaktan çıkma, engel oranının %40'ın altına düşmesi, SGK kaydı oluşması, çalışmaya başlama, (yakın aylığında) bakılanın 18 yaşını doldurması ya da 10 dönem aralıksız ödeme alınmaması hâlinde
Üç farklı tutar, üç farklı durum
2022 sayılı Kanun tek bir “engelli aylığı” değil, duruma göre değişen üç ayrı tutar tanımlıyor:
| Durum | Tutar |
|---|---|
| Başkasının yardımı olmadan yaşamını sürdüremeyecek derecede engelli | 4.860 gösterge × memur aylık katsayısı |
| İŞKUR’a başvurmuş ama işe yerleştirilememiş engelli | 3.240 gösterge × memur aylık katsayısı |
| 18 yaşından küçük engelli bir yakınının bakımını fiilen üstlenen kişi | 3.240 gösterge × memur aylık katsayısı |
Tutar sabit bir lira rakamı değil — memur aylık katsayısı yılda birkaç kez güncellenir, güncel tutarı e-Devlet’ten ya da SYDV’den öğrenirsin.
Gelir şartı — herkes için ortak eşik
Kişi başına (bakım aylığında hane başına) düşen ortalama aylık gelirin, asgari ücretin net tutarının 1/3’ünü aşmaması gerekiyor. Bu hesaba kendine ve eşine ait her türlü gelir dahil ediliyor.
Adım adım başvuru
- İkamet ettiğin yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına şahsen ve yazılı olarak başvur — e-Devlet üzerinden değil.
- Sağlık kurulu raporunu (orijinal ya da onaylı örneğini) ekle.
- Vekâleten ya da kanuni temsilci olarak başvuruyorsan ilgili belgeyi ekle.
- SYDV mütevelli heyeti muhtaçlık değerlendirmesi yapar.
- Kabul edilirse aylık, başvuru ayını takip eden aybaşından itibaren hak edilir ve peşin ödenir.
Nelere dikkat et
- e-Devlet’ten değil, SYDV’den. Bu, sıkça karıştırılan bir nokta — başvuru fiziksel olarak yapılıyor.
- SGK kaydı aylığı keser. Bir sosyal güvenlik kurumundan aylık/gelir alıyorsan ya da zorunlu sigortalı bir işte çalışıyorsan muhtaç sayılmazsın.
- Rapor güncel ve resmi olmalı. Yetkili hastaneden alınmış, ilgili mevzuata uygun bir sağlık kurulu raporu şart.
- Gelir şartını hane değil kişi bazında hesapla (bakım aylığı hariç — onda hane geliri esas alınıyor).
Sık sorulanlar
Başvuruyu e-Devlet'ten yapabilir miyim?
Hayır. Engelli aylığı başvurusu e-Devlet üzerinden değil, doğrudan ikamet ettiğin yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına şahsen ve yazılı olarak yapılır.
Engellilik oranımın en az yüzde kaç olması gerekir?
Kanun madde 2 belirli bir yüzde eşiği değil, "başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek derecede engelli" ya da genel engellilik hâlini esas alıyor. Kesilme hâllerinden biri olarak "engel oranının %40'ın altına düşmesi" ayrıca belirtiliyor — bu, aylık bağlandıktan sonraki bir eşik.
Hem SGK'dan aylık alıp hem bu aylığı alabilir miyim?
Hayır. Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan her ne ad altında olursa olsun gelir ya da aylık alanlar bu kapsamda muhtaç sayılamaz.
Gelir şartını aşarsam ne olur?
Kişi başına düşen ortalama aylık gelirin asgari ücretin net tutarının 1/3'ünü aşarsa muhtaç kabul edilmezsin ve aylık bağlanmaz; bağlanmışsa bu durumda kesilir.