ÖSYM Sınavlarında Engelli Düzenlemeleri

Düzenleme otomatik gelmiyor, başvuruya bağlı

ÖSYM’nin sınavlarında (KPSS, YKS, DGS, ALES, EKPSS gibi merkezi sınavların tamamında) engelli adaylara yönelik düzenlemeler, her kılavuzda aynı çerçevede yer alan “Engeli/Sağlık Sorunu Olan Adaylar” başlığı altında düzenleniyor. Bu düzenlemeler kendiliğinden uygulanmıyor: geçerli bir sağlık raporunun bulunması ve düzenlemenin sınav başvurusu sırasında ya da hemen sonrasında talep edilmesi gerekiyor.

Gerekli rapor, 18 yaş üstü için Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu (ESKR); 18 yaş altı için Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER). Raporun Sağlık Bakanlığının e-rapor sisteminde barkodlu/karekodlu olarak kayıtlı ve sınav başvuru tarihinde süresi dolmamış olması gerekiyor.

Başvuru nasıl yapılır

Öncelik AİS (Aday İşlemleri Sistemi) üzerinden yapılan başvuru. Süreç başlamadan önce osym.gov.tr’deki “AİS Engelli Başvuru Kullanıcı Kılavuzu”nu incelemek gerekiyor. Raporun sistemde görünmemesi ya da AİS’te sunulan seçeneklerin dışında bir talep olması durumunda, rapor örneği ve talebi anlatan dilekçe ayrıca ÖSYM Engelli Adaylar Daire Başkanlığına gönderilmeli.

Kabul edilen düzenlemeler başvuru bilgilerine yansır; engelli salonuna atananların sınava giriş belgesinde açıkça “Engelli Salonu” yazar.

Hangi düzenleme, kime

• Ek süre (30 dakika/oturum): Göz hastalıkları veya görme işlevi engel oranı %40 ve üzeri olanlara, zihinsel engeli olanlara, yaygın gelişimsel bozukluğu (otizm spektrumu, asperger vb.) olanlara, özgül öğrenme güçlüğü olanlara, 6 yaşından önce işitme engeli edinip %40 ve üzeri işitme-konuşma engeli olanlara ve baş/boyun ya da el/kol kullanımını engelleyen ağır kas-iskelet-sinir sistemi rahatsızlığı ya da serebral palsi tanısı olanlara veriliyor.
• Okuyucu: Görme engelli adaya soruları okuyan görevli. Adayın kitapçığı kendisinin de okuduğu tespit edilirse sınavı geçersiz sayılıyor.
• İşaretleyici: Cevapları cevap kâğıdına işaretleyen görevli; aday kendisi işaretlerse sınav geçersiz sayılıyor.
• Büyük puntolu kitapçık: Yalnızca kitapçığı kendisi okuyabilen görme engelli adaya veriliyor — okuyucuyla birlikte verilmiyor.
• Tekli salon: Okuyucu ve/veya işaretleyici yardımı alan adaylar, diğer adaylardan ayrı özel salonlarda sınava giriyor.

Sınav sırasında durum değişirse

Kaza, yaralanma veya hamileliğin sınav tarihine yakın bir dönemde ortaya çıkması durumunda da yukarıdaki sağlık şartlarını taşıyanlar için düzenleme talep edilebiliyor. Bu durumda rapor ve dilekçenin, sınavın yapılacağı hafta içinde en geç çarşamba günü mesai bitimine kadar ÖSYM Engelli Adaylar Daire Başkanlığına ulaştırılması gerekiyor.

Nelere dikkat et

• Raporunu önceden hazırla. ESKR/ÇÖZGER olmadan hiçbir düzenleme talep edilemiyor; sınav başvuru dönemi başlamadan raporunu güncel tut.
• 18 yaşını doldurdunca ÇÖZGER geçerliliğini yitirir. Bu adayların ESKR almış olması gerekiyor (dar bir 3 aylık istisna dışında).
• Talebini süresi içinde ilet. Standart seçeneklerin dışında bir talebin varsa, başvuru tamamlandıktan hemen sonra ÖSYM’ye dilekçe göndermeyi ihmal etme.
• Okuyucu ile kendi okuman aynı anda olmaz. Yardım aldığın hâlde kendinin de okuduğun/işaretlediğin tespit edilirse sınavın geçersiz sayılabileceğini unutma.