Çalışırken Aylık Kesilir mi?
Tek bir cevap yok — hangi aylığı aldığına bağlı. Harp malulü ya da 2330 sayılı Kanun veya 3713 sayılı Kanun kapsamında bağlanan vazife malullüğü aylığı (gazi aylığı) alıyorsan, sigortalı bir işte çalışmaya başlaman bu aylığı kestirmiyor. Buna karşılık 2022 sayılı Kanun kapsamındaki engelli ya da yaşlı aylığını (sosyal yardım niteliğindeki aylık) alıyorsan, kendin SGK'lı bir işte çalışmaya başladığında bu aylık kesiliyor — üstelik bunu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına bildirmen gerekiyor.
Kimler başvurabilir?
- Harp malulü ya da 2330 sayılı Kanun/3713 sayılı Kanun kapsamında vazife malullüğü aylığı bağlanmış olmak — bu grup için çalışma aylığı kesmiyor
- 2022 sayılı Kanun kapsamında engelli ya da yaşlı aylığı almak — bu grup için kendi sigortalı çalışması aylığı kesiyor
- 5434 sayılı Kanun kapsamındaki "normal vazife malulü" statüsü, harp/terörle mücadele malullüğünden farklı kurallara tabi
Adım adım başvuru
- Hangi aylığı aldığını netleştir — harp/vazife malullüğü aylığı mı, yoksa 2022 sayılı Kanun kapsamındaki sosyal yardım aylığı mı
- Harp malulü ya da 2330/3713 sayılı Kanun kapsamındaysan işe girişini SGK'ya normal sigortalılık bildirimi olarak yaptır, aylığın kesilmeyeceğini bil
- 2022 sayılı Kanun kapsamında aylık alıyorsan işe başladığın anda durumu bağlı bulunduğun Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına bildir
- Bildirmeden aylığı almaya devam etme — tespit edilirse yersiz ödenen tutarı yasal faiziyle geri ödemen gerekiyor
- Emin olmadığın durumda aylığını bağlayan kurumdan (SGK ya da SYD Vakfı) yazılı teyit al
Özet bilgiler
Harp malulü / gazi aylığı — çalışınca
4/1-a, 4/1-b, 4/1-c kapsamında sigortalı çalışmaya başlasa bile aylık kesilmiyor (5510 sayılı Kanun md. 5/1-c)
2022 sayılı Kanun engelli/yaşlı aylığı — çalışınca
Kişinin kendisi SGK'lı bir işte çalışmaya başlarsa aylık kesiliyor
Hanede başkasının sigortalı olması
2022 sayılı Kanun aylığında, başvuru sahibinin kendisi dışındaki hane bireylerinin sigortalı olması tek başına engel değil
Bildirmeden almaya devam edersen
Yersiz ödenen tutar yasal faiziyle birlikte geri isteniyor
Normal vazife malulü istisnası
5434 sayılı Kanun kapsamındaki normal vazife malulleri farklı kurallara tabi; 4/1-c'de çalışırsa aylığı kesilebiliyor
İki farklı aylık, iki farklı kural
“Çalışırken aylık kesilir mi” sorusunun tek bir cevabı yok, çünkü “aylık” adı altında birbirinden tamamen farklı işleyen iki sistem var.
1. Harp malulü / vazife malullüğü aylığı (gazi aylığı)
SGK’nın kendi açıklamasına göre, harp malulü olarak ya da 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ya da 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında vazife malullüğü aylığı bağlananların 4/1-(a), 4/1-(b) ve 4/1-(c) kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlamaları halinde aylıkları 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereği kesilmemektedir. Sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam edenlere de görevden ayrılmalarına ve ayrıca başvuru yapmalarına gerek kalmaksızın aylıkları bağlanmaya devam ediyor.
Bir istisna var: 5434 sayılı Kanunun 45. maddesi kapsamındaki “normal vazife malulleri” (savaş ya da terörle mücadele dışı, göreve bağlı başka nedenlerle malul sayılanlar) farklı bir rejime tabi. Bu grup 4/1-(c) kapsamında çalışırsa aylığı kesiliyor; 4/1-(a) kapsamında sigortalı olursa kanunda aksine hüküm olmadığı için kesilmiyor. Ayrıca 5510 sayılı Kanunun 5/1-(c) bendi kapsamına girmeyen normal vazife malulleri 4/1-(a) ve 4/1-(c)‘de çalışırsa aylıkları kesiliyor. Bu ayrım teknik; hangi kanun kapsamında aylık aldığından emin değilsen SGK’dan yazılı teyit almak en güvenli yol.
2. 2022 sayılı Kanun kapsamındaki engelli/yaşlı aylığı
Bu, muhtaçlık esasına dayanan bir sosyal yardım aylığı — gazi aylığından tamamen farklı bir mantıkla işliyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın kendi soru-cevap kaynağına göre:
- Aylık alan kişi kendisi işe başlarsa, bu durumu bağlı bulunduğu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakfına bildirmesi gerekiyor.
- Çalışmasına rağmen aylığı almaya devam eden kişi, yersiz aldığı tutarı yasal faiziyle birlikte geri ödemek zorunda kalıyor.
- Buna karşılık, hanede başvuru sahibinin kendisi dışında sigortalı çalışan ya da sosyal güvenlik kurumlarından aylık/gelir alan başka biri bulunması, tek başına bu aylığı almaya engel değil. Kesilme, yalnızca aylığı alan kişinin kendi sigortalı çalışmasına bağlı.
Hangi tabloya girdiğini nasıl anlarsın
Aldığın aylığın dayandığı kanunu bilmiyorsan, aylığı bağlayan kurumdan (SGK ya da bağlı bulunduğun SYD Vakfı) teyit almak en sağlıklısı. İki sistemi karıştırmak — özellikle “gazi aylığı da çalışınca kesilir” ya da “engelli aylığı da kesilmez” gibi genellemeler yapmak — yanlış bir beklentiye ve sonradan geri ödeme talebiyle karşılaşmaya yol açabilir.
Nelere dikkat et
- Aylığının dayandığı kanunu öğren. “Gazi aylığı” ve “engelli aylığı” farklı kanunlara dayanıyor; kesilme kuralları da farklı.
- Bildirim yükümlülüğünü ihmal etme. 2022 sayılı Kanun kapsamında aylık alıyorsan işe başladığını SYD Vakfına bildirmemen, sonradan faizli geri ödeme riski doğuruyor.
- “Normal vazife malulü” ayrımını unutma. Harp malulü/gazi aylığı genelde çalışmayla kesilmese de, 5434 sayılı Kanun kapsamındaki bazı vazife malulleri için kurallar farklı işliyor — emin değilsen SGK’dan teyit al.
Sık sorulanlar
Gazi aylığı alıyorum, işe girersem aylığım gerçekten kesilmiyor mu?
Harp malulü olarak ya da 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında vazife malullüğü aylığı bağlanmışsan, 4/1-a, 4/1-b ya da 4/1-c kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlaman aylığını kestirmiyor. Bu durum SGK tarafından 5510 sayılı Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine dayandırılıyor.
Engelli aylığı (2022 sayılı Kanun) alıyorum, çalışmaya başlarsam ne yapmalıyım?
İşe başladığın andan itibaren bu durumu bağlı bulunduğun Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına bildirmen gerekiyor. Aylık, senin SGK kaydının oluşmasıyla kesiliyor. Bildirmeyip almaya devam edersen, yersiz alınan tutarı yasal faiziyle birlikte geri ödemen isteniyor.
Evimde benden başka sigortalı biri varsa aylığım etkilenir mi?
Hayır, 2022 sayılı Kanun kapsamındaki aylıklarda hanede başvuru sahibi dışındaki kişilerin sigortalı olması ya da sosyal güvenlik kurumlarından aylık/gelir alması tek başına aylığı almana engel değil. Kesilme, senin kendi sigortalı çalışmana bağlı.
Her vazife malulü için kural aynı mı?
Hayır. Harp malulleri ile 2330 ve 3713 sayılı kanunlar kapsamında aylık bağlananlar için çalışma aylığı kesmiyor. Ama 5434 sayılı Kanunun 45. maddesi kapsamındaki "normal vazife malulleri" farklı kurallara tabi — bu grup 4/1-c kapsamında çalışırsa aylığı kesilebiliyor. Hangi kanun kapsamında aylık aldığını bilmiyorsan SGK'dan teyit almak en güvenli yol.