Gazi ve Şehit Yakını Aylığı — Hangi Durum Ne Alır
2330 sayılı Kanun kapsamındaki görevler sırasında engelli hâle gelenlere görev malullüğü aylığı bağlanır; ölenlerin dul ve yetimlerine ise aynı aylık geçer. İkisi de bağlı olunan sosyal güvenlik kurumunun hesapladığı tutarın yüzde 25 fazlasıyla ödenir. Bunun dışında, olay anında tek seferlik bir nakdi tazminat da var; aylıkla karıştırılmamalı.
Kimler başvurabilir?
- 2330 sayılı Kanun kapsamındaki bir görev sırasında (TSK/Jandarma/Sahil Güvenlik/Emniyet/MİT personeli, orman/gümrük muhafaza memuru, bekçi, hakim/savcı, mülki idare amiri) ya da bu görevlere gönüllü yardım ederken engelli hâle geldin
- Ya da güvenlik kuvvetlerine kendiliğinden yardımcı olup faydalı olduğun yetkililerce tevsik edildi
- Ya da yukarıdakilerin görevleri/yardımları sebebiyle saldırıya uğrayan eş, çocuk, ana, baba ya da kardeşisin
Adım adım başvuru
- Sosyal güvenlik kurumuna (SGK ya da bağlı olduğun kurum) engelli hâle geldiğini gösteren belgelerle başvur
- Bağlı olduğun sosyal güvenlik mevzuatına göre "görev malullüğü aylığı" hesaplanır
- Herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi değilsen (örn. gönüllü sivil), T.C. Emekli Sandığı 657 sayılı Kanuna göre öğrenim durumuna uygun derece/kademe üzerinden aylığını hesaplar
- Hesaplanan aylık, kanun gereği %25 artırımlı ödenir
- Vefat hâlinde aynı aylık, dul eşe ve yetim çocuklara geçer
Özet bilgiler
Yasal dayanak
2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, madde 4
Aylık artırım oranı
Hesaplanan görev malullüğü aylığı %25 artırımlı ödenir
Sosyal güvenliğe tabi olmayanlar
657 sayılı Kanuna göre belirlenecek giriş derece/kademesi üzerinden T.C. Emekli Sandığınca %25 artırımlı aylık bağlanır
Aylık ile tazminat farkı
Aylık sürekli ödenir; nakdi tazminat (madde 3) tek seferlik bir ödemedir, en yüksek devlet memuru brüt aylığının (ek gösterge dahil) katları üzerinden hesaplanır
Nakdi tazminat — ölüm hâli
Kanuni mirasçılara en yüksek devlet memuru brüt aylığının 100 katı
Nakdi tazminat — bakıma muhtaç malullük
200 katı; diğer engelli hâllerde %25-%75 arası, yaralanmalarda %20'ye kadar
Kim kapsanıyor
2330 sayılı Kanun geniş bir listeyi kapsıyor: TSK, Jandarma, Sahil Güvenlik ve Emniyet personeli; MİT mensupları; orman ve gümrük muhafaza memurları; çarşı/mahalle/kır bekçileri; adli ve askeri hakim-savcılar; mülki idare amirleri; tutuklu-hükümlü sevk ve nakil görevlileri. Bunlara ek olarak:
- Güvenlik kuvvetlerine kendiliğinden yardımcı olup faydalı olduğu yetkililerce tevsik edilen sivil kişiler
- Yukarıdakilerin görevleri/yardımları sebebiyle saldırıya uğrayan eş, çocuk, ana, baba ve kardeşleri
İki ayrı ödeme: tek seferlik tazminat, sürekli aylık
Kanun bu iki ödemeyi ayrı maddelerde düzenliyor:
| Ödeme | Ne zaman | Nasıl hesaplanır |
|---|---|---|
| Nakdi tazminat (madde 3) | Tek seferlik | Ölümde 100 kat, bakıma muhtaç malullükte 200 kat, diğer engellilikte %25-75, yaralanmada %20’ye kadar — en yüksek devlet memuru brüt aylığı (ek gösterge dahil) üzerinden |
| Aylık (madde 4) | Sürekli, düzenli | Bağlı olduğun sosyal güvenlik kurumunun mevzuatına göre hesaplanan görev malullüğü aylığı, %25 artırımlı |
Aylık nasıl bağlanıyor
- Engelli hâle gelip emekliye sevk edilenler: kendi sosyal güvenlik kurumunun (SGK, Emekli Sandığı) mevzuatına göre görev malullüğü aylığı bağlanır, %25 artırımlı ödenir.
- Herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayanlar (örneğin sivil gönüllüler): 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre öğrenim durumuna uygun giriş derece/kademesi üzerinden T.C. Emekli Sandığınca %25 artırımlı aylık bağlanır.
- Ölüm hâlinde: aynı aylık, dul eşe ve yetim çocuklara geçer.
Nelere dikkat et
- Aylık ile tazminatı karıştırma. Biri sürekli gelir, diğeri tek seferlik ödeme — ikisi ayrı maddelerde düzenleniyor ve ayrı hesaplanıyor.
- Sivil olman seni kapsam dışı bırakmıyor. Gönüllü yardım ederken yaralanan ya da saldırıya uğrayan yakınlar da kanunun kapsamında.
- Hesaplama kendi kurumuna bağlı. Tam tutar, hangi sosyal güvenlik kurumuna tabi olduğuna göre değişiyor — kesin rakamı bağlı olduğun kurumdan (SGK ya da Emekli Sandığı) teyit et.
Sık sorulanlar
Aylık ve nakdi tazminat aynı şey mi, ikisini birden alabilir miyim?
Hayır, ikisi farklı ödemeler. Nakdi tazminat tek seferlik bir toplu ödeme; aylık ise sürekli, düzenli ödenen bir gelir. Kanun ikisini ayrı maddelerde (3 ve 4) düzenliyor — engelli hâle gelen ya da ölen kişinin durumu her iki ödemeyi de gerektirebilir.
Sivil bir gönüllü olarak yardım ettim, yaralandım — ben de kapsamda mıyım?
Evet, kanunun kapsamı geniş: güvenlik kuvvetlerine kendiliğinden yardımcı olup faydalı olduğu yetkililerce tevsik edilen sivil kişiler de kapsamda. Herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi değilsen, aylığın T.C. Emekli Sandığınca 657 sayılı Kanuna göre hesaplanır.
Ben değil de yakınım (eşim/annem/babam) bu görevi yaparken saldırıya uğradıysa ben kapsamda mıyım?
Evet. Kanun, görevi yapanların yaptıkları görev ya da yardım sebebiyle saldırıya uğrayan eş, çocuk, ana, baba ve kardeşlerini de kapsıyor.
Aylık bağlandıktan sonra çalışmaya başlarsam ne olur?
Bu, aylığın hangi kanuna göre bağlandığına göre değişen ayrı bir soru — "Çalışırken Aylık Kesilir mi" rehberinde ayrıntısı var.
Kaynaklar
Bunlar da işine yarar
Malul Sayılmayanlara Aylık Başvurusu
Terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayanlara yeni aylık hakkı — kimler, nasıl başvurur.
Bakıma Muhtaç Gazi Ödemesi 2,5 Kata Çıktı
Bakıma muhtaç malul/gazi ek ödemesi net asgari ücretin 2 katından 2,5 katına çıktı.
Çalışırken Aylık Kesilir mi?
Gazi aylığı ile engelli sosyal yardım aylığının çalışma karşısındaki kaderi aynı değil.