Gazi ve Şehit Yakınına Yılda Bir Ek Ödeme
Harp ya da vazife malullüğü aylığı bağlananlara, aylığın yanında yılda bir kez ayrı bir ek ödeme yapılır. Tutar malullük derecene göre değişen bir gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımıdır — 1. derecede 40.000 göstergeden başlar, 6. derecede 22.000 göstergeye iner. Hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri de bu ödemeyi alır. Ödemeden hiçbir vergi ya da kesinti yapılmaz.
Kimler başvurabilir?
- Harp malullüğü ya da vazife malullüğü aylığı üzerinden aylık bağlandı
- Ya da bu sebeplerle hayatını kaybeden birinin dul veya yetimi olarak aylık alıyorsun
- Malul olup sınıf ya da görev değiştirerek kamu görevine devam ettiysen de hak devam eder
- Çalışmaya başladığın için aylığın kesildiyse de hak devam eder
Adım adım başvuru
- Aylık bağlanması için SGK'ya başvur — ek ödeme ayrı bir başvuru istemez, aylık hakkına bağlı doğar
- Ödeme, aylık bağlanmasına esas tarihten geçerli olmak üzere, başvuru tarihini izleyen yılın en geç ilk üç ayı içinde yapılır
- Tutarını ve ödeme tarihini e-Devlet'ten ya da SGK'dan takip et
- Birden fazla dul ve yetim varsa ödeme aralarında eşit paylaştırılır — kendi payını buna göre hesapla
Özet bilgiler
Yasal dayanak
5434 sayılı Kanun Ek Madde 79 (Ek: 14/7/2004-5217/4 md.; birinci, dördüncü ve altıncı fıkralar 12/7/2013-6495/93 md. ile değiştirildi)
Ödeme sıklığı
Yılda bir kez
Tutar
Malullük derecesine göre 40.000 ile 22.000 arasında değişen gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı — sabit bir lira rakamı değil
Ay farkları
Yıllık miktarın on ikiye bölünmesiyle hesaplanır
Vergi
Hiçbir vergi ve kesintiye tabi değil; faturası karşılığında Hazineden tahsil edilir
Dul ve yetimler
Hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri 1. derece göstergesi üzerinden alır; malullük aylığı alırken ölenlerin dul ve yetimleri ise malulün derecesi üzerinden
Ödeme kime yapılıyor
Ek Madde 79’un birinci fıkrası hak sahibini şöyle tanımlıyor: 5434 sayılı Kanunun 56. maddesi ile mülga 45 ve 64. maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 47. maddesi, 2330 sayılı Nakdi Tazminat Kanunu ya da 2330 hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malullüğü aylığı üzerinden aylık bağlananlar.
Kısacası: gazilik ya da vazife malullüğü sebebiyle aylık alıyorsan bu ödeme senin hakkın. Hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri de kapsamda.
Tutar nasıl hesaplanıyor
Kanun lira vermiyor, gösterge veriyor. Ödenecek yıllık tutar, aşağıdaki gösterge rakamının ödemenin yapılması gereken yılın ilk dönemindeki memur aylık katsayısıyla çarpımı:
| Malullük derecesi | Gösterge |
|---|---|
| 1 | 40.000 |
| 2 | 36.000 |
| 3 | 31.000 |
| 4 | 28.000 |
| 5 | 25.000 |
| 6 | 22.000 |
Ay farkları, yıllık miktarın on ikiye bölünmesiyle bulunuyor.
Hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri birinci derece göstergesi (40.000) üzerinden alıyor. Malullük aylığı almakta iken ölenlerin dul ve yetimleri ise malulün hayattayken hangi dereceden yararlandıysa o gösterge üzerinden alıyor.
Nelere dikkat et
- Tutar sabit değil. Memur aylık katsayısı her yıl güncelleniyor, yani aynı gösterge her yıl farklı bir lira karşılığı veriyor. Bir yerde sabit bir rakam görürsen tarihine bak.
- Ödeme kişi başına değil. Dul ve yetim sayısı birden fazlaysa tutar aralarında eşit paylaştırılıyor.
- Vergi kesilmiyor. Kanun açık: bu ödemeler herhangi bir vergi ve kesintiye tabi değil.
- Aylık kesilse bile hak sürebiliyor. Sınıf ya da görev değiştirip kamu görevine devam edenler ile çalışmaya başladığı için aylığı kesilen maluller de ek ödemeden yararlanmaya devam ediyor.
- Kanun metnindeki kurum adı eski. Madde 2004’te yazıldığı için ödemeyi yapan kurumu “T.C. Emekli Sandığı” olarak anıyor. Bugün bu işlemler Sosyal Güvenlik Kurumu’nda yürüyor; ödemeni SGK’dan ya da e-Devlet’ten takip et.
Eğitim ve öğretim yardımıyla karıştırma
Aynı madde (Ek Madde 79) iki ayrı ödeme düzenliyor. Buradaki ek ödeme malulün ya da dul/yetimin kendisine yapılıyor. Aynı maddenin altıncı fıkrası ise çocuklara yönelik ayrı bir eğitim ve öğretim yardımı tanımlıyor; onun göstergeleri ve ödeme takvimi farklı. İkisi birbirinin yerine geçmiyor.
Sık sorulanlar
Bu ödeme için ayrıca başvurmam gerekiyor mu?
Hayır. Ek ödeme, harp ya da vazife malullüğü aylığına bağlı olarak doğuyor. Aylık bağlandıysa ek ödeme de ayrı bir talep aranmadan yapılıyor. Ödeme zamanlaması aylık başvurunun tarihine bağlı: aylık bağlanmasına esas tarihten geçerli olmak üzere, başvuru tarihini izleyen yılın en geç ilk üç ayı içinde ödeniyor.
Tutar kaç lira?
Kanun sabit bir lira rakamı vermiyor; gösterge rakamı veriyor. Ödenecek tutar, malullük derecene karşılık gelen göstergenin ödemenin yapılacağı yılın ilk dönemindeki memur aylık katsayısıyla çarpımı. Katsayı her yıl değiştiği için tutar da her yıl değişiyor. Güncel katsayıyı SGK'dan ya da e-Devlet'teki kendi kaydından gör.
Ailede birden fazla hak sahibi varsa herkes ayrı ayrı mı alır?
Hayır. Kanun açık: dul ve yetim sayısı birden fazlaysa verilecek ek ödeme hak sahipleri arasında eşit olarak paylaştırılıyor. Yani ödeme kişi başına değil, hak sahipleri arasında bölünüyor.
Çalışmaya başladım ve aylığım kesildi — ek ödemem de kesilir mi?
Kesilmez. Kanunun onuncu fıkrası, sınıf ya da görev değiştirerek kamu görevine devam eden malulleri ve 5510 sayılı Kanunun 4. maddesi kapsamında çalışmaya başladığı için aylığı kesilen malulleri de aynı esaslar içinde ek ödemeden yararlandırıyor.
Dul ve yetim aylığım biterse ek ödeme devam eder mi?
Etmez. Kanun, dul ve yetimlerin ek ödemeden "dul ve yetim aylığı aldıkları süre ile sınırlı olarak" yararlanacağını söylüyor. Aylık kesildiğinde ek ödeme hakkı da sona eriyor.
Kaynaklar
Bunlar da işine yarar
Gazi ve Şehit Yakını Aylığı — Hangi Durum Ne Alır
Görev malullüğü aylığı kimlere bağlanır, tek seferlik tazminattan farkı ne?
Bakıma Muhtaç Gazi Ödemesi 2,5 Kata Çıktı
Bakıma muhtaç malul/gazi ek ödemesi net asgari ücretin 2 katından 2,5 katına çıktı.
Şehit Yakını ve Gazi Hakları Özeti
Basında geçen "51 hak" paketinden hangisi doğrulandı?