Engelli Araç İthalinde Gümrük Muafiyeti

Yurt dışından araç getirmek

Gümrük Kanunu’nun (4458 sayılı) 167. maddesinin 1. fıkrasının (12/a) bendi, malûl ve engellilerin kullanımına mahsus eşyayı gümrük vergisinden muaf tutuyor. Bu muafiyet, gümrük vergisiyle birlikte, aracın gümrüklenmiş değeri belirlenen ÖTV tavanını aşmadığı sürece ÖTV’yi de kapsıyor — ama KDV’yi kapsamıyor; KDV ithalat sırasında ayrıca tahsil ediliyor.

Muafiyet üç ayrı taşıt tipini kapsıyor:

Taşıt tipi	Kullanan	Ek şart
Binek otomobil / elektrikli otomobil	Bizzat engelli kişi	Motor hacmi ≤1600 cc (elektrikli ≤160 kW), üç yıldan eski değil
Motosiklet	Bizzat engelli kişi	Engelliye özel imal edilmiş olması
Minibüs (87.02) / 6-9 kişilik taşıt	Üçüncü dereceye kadar akraba ya da istihdamlı sürücü	Binip inmeyi kolaylaştırıcı tertibat, engelli bizzat kullanamıyor

İthal edecek kişide ortopedik engel bulunması şart — Gümrük Muafiyeti Tebliği (Seri No 2, madde 3), bu ifadeyi iskelet, kas ve sinir sistemi bozuklukları sonucu alt/üst ekstremite sakatlığı olarak tanımlıyor. Ortopedik engeli bulunmayanlar bu muafiyetten yararlanamıyor.

Kimler yararlanabiliyor

• Ortopedik engeli bulunan ve aracı bizzat kullanacak malûl ve engelliler
• El ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş, aracı üçüncü dereceye kadar akraba ya da istihdamlı bir sürücüyle kullanan malûl ve engelliler
• 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren, sol bacak engeli bulunan gaziler — bu grup için özel tertibat şartı aranmıyor
• Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşikse, ikametini Türkiye’ye kesin olarak nakledenler; Türkiye’de yerleşikse, yurt dışından bağış ya da bedel karşılığı araç edinenler

Başvuru süreci

1. Engellilik durumunu gösteren sağlık raporunun aslını ya da onaylı örneğini hazırla.
2. Aracı bizzat kullanacaksan, özel tertibat kod numarasını ve sürücü belgesi sınıfını gösteren Sürücü Adayları ve Sürücüler İçin Sağlık Raporu’nu hazırla.
3. Araç Türkiye’ye getirilmeden önce yedi yetkili gümrük idaresinden birine (Ankara Gar, Yeşilköy, Gebze, İzmir Yolcu Salonu, Malatya, Rize, Mersin) başvur.
4. Başvuru, e-Devlet üzerindeki Engelli Araç İthal Sistemi hizmetiyle yapılıyor; komisyon her ayın ilk salı günü toplanıyor.
5. Komisyonun olumlu kararı Komisyon Karar Belgesi’ne işlenir; belge düzenlendiği tarihten itibaren altı ay geçerli.
6. Aracı bu süre içinde ilgili gümrük idaresine teslim et; muayene heyeti uygunluğu tespit ederse serbest dolaşıma giriş izni verilir.

Devir, satış ve tavan tutar

• Aracın başka bir engeliye devrinde süre kısıtı ve gümrük vergisi bulunmuyor.
• Engelli olmayan birine satış, aracın serbest dolaşıma girdiği tarihten itibaren üç yıl dolmadan mümkün değil.
• Üç ile beş yıl arasında engelli olmayana satışta gümrük vergisi tahsil ediliyor; beş yıl sonrasında gümrük vergisi aranmıyor.
• Binek otomobilde, ÖTV muafiyetinden de yararlanmak isteniyorsa, vergiler dahil gümrüklenmiş değerin 2026 için 2.873.900 TL’yi aşmaması gerekiyor — bu tavan, yurt içi ÖTV muafiyetindeki 87.03 tavanıyla aynı.

Nelere dikkat et

• KDV bu muafiyetin dışında. Gümrük vergisi ve ÖTV’den muaf olsa da, aracın KDV’si ithalat sırasında normal şekilde tahsil ediliyor.
• Komisyon kararı süreli. Olumlu karar altı ay geçerli; bu süre içinde araç teslim edilmezse başvurunun yenilenmesi gerekiyor.
• İzinsiz satış ya da devir yaptırım doğurur. Gümrük idaresinden izin alınmadan satılan, devredilen ya da amacı dışında kullanılan araçların gümrük vergisi tahsil edilir; duruma göre kaçakçılık mevzuatı da devreye girebilir.