Engelli ÖTV Muafiyetli Araç Şartları

Dört ayrı yol, dört ayrı şart

ÖTV Kanunu’nun (4760 sayılı) 7. maddesi, malûl ve engellilerin araç alımında ÖTV ödememesini dört ayrı yoldan sağlıyor. Hangi yolun uygulanacağı, engellilik oranına ve engelin niteliğine göre değişiyor.

Yol	Kimler	Tertibat şartı	87.03 fiyat tavanı (2026)
Oran %90+	Herhangi bir engel türü	Yok	2.873.900 TL
Oran %90+, hareketsiz	Sürekli tekerlekli sandalye/sedye kullananlar	Bindirme tertibatı şart	Yok
Oran %90 altı, tertibatlı	Hareket ettirici özel tertibatla araç kullanabilenler	Şart	2.873.900 TL
Ortopedik %40+, ehliyetsiz (2026)	Ehliyet alamayacağına karar verilenler	Yok	2.873.900 TL

Motosiklet (87.11) ve 2.800 cm³’ü aşmayan yük taşıtlarında (87.04) fiyat tavanı uygulanmıyor; sadece motor hacmi ve araç tipi sınırı geçerli. 87.03 tavanı her yıl bir önceki yıla ait yeniden değerleme oranında güncelleniyor; 2026 için 2.873.900 TL — bir sonraki yıl için bu rakamı değil, o yılın tebliğini esas al.

2026 değişikliği: ortopedik %40 ve üzeri, ehliyetsiz

Kanunun bu satırı daha önce yalnız “taşıtı bizzat kullanma amacıyla özel tertibat yaptıranlar”ı kapsıyordu — yani kişinin araç kullanabiliyor olması gerekiyordu. Anayasa Mahkemesi, 22.4.2025 tarihli ve E.2024/240, K.2025/100 sayılı kararıyla bu düzenlemeyi iptal etti; iptalin gerekçesi, ortopedik engeli nedeniyle ehliyet alamayan ve dolayısıyla aracı kendisi kullanamayan ağır engellilerin muafiyet dışında kalmasıydı.

7577 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 17.4.2026, sayı 33227, madde 8), bu maddeyi yeniden düzenleyerek “ortopedik engel oranı yüzde 40 ve üzeri olup bu engel durumu nedeniyle sürücü belgesi alamayan malûl ve engelliler”i de kapsama aldı. Uygulama detayları, Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği’nin 22.4.2026 tarihli, 17 Seri No’lu değişikliğiyle netleşti: rapor, ortopedik oranın yüzde 40 ve üzerinde olduğunu ve bu nedenle sürücü belgesi alınamayacağını açıkça belirtmeli; belirtmiyorsa, Sürücü Adayları ve Sürücüler İçin Sağlık Raporu’yla bu durum ayrıca tevsik edilmeli.

Kimler yararlanabiliyor

• Yukarıdaki dört yoldan birine giren malûl ve engelliler
• “Malûl” ifadesi harp ve vazife malulü gazileri kapsadığından, şartları taşıyan gaziler de aynı muafiyetten yararlanıyor
• Türkiye’de ikamet eden ve ikamet tezkeresine sahip yabancı ülke vatandaşları ile yurt dışında ikamet eden Türk uyruklu mavi kart sahipleri de kapsamda; ancak yurt dışından alınan ehliyet veya rapora dayanarak muafiyet uygulanmıyor

Başvuru süreci

1. Güncel engellilik derecesini gösteren sağlık kurulu raporunu al; rapor süreliyse geçerlilik tarihine dikkat et.
2. Ortopedik %40+ yolundan başvuracaksan, raporun “sürücü belgesi alamaz” değerlendirmesini içerdiğinden emin ol; içermiyorsa ayrıca sürücü adayları ve sürücüler için sağlık raporu al.
3. Şartlara uygun aracı seç; 87.03 GTİP’li araçlarda vergiler dahil bedelin güncel tavanın altında kaldığını kontrol et.
4. Bayiye raporu ve nüfus cüzdanı örneğini ibraz et; bayi ÖTV hesaplamadan fatura düzenler ve ilgili ÖTV beyannamesini verir.
5. Beyannamenin verildiği günü izleyen iş günü sonuna kadar rapor ve fatura örneğiyle vergi dairesine dilekçe ver.
6. Vergi dairesi, Sağlık Bakanlığı sistemi üzerinden raporu elektronik olarak teyit eder; teyidin ardından ÖTV Ödeme Belgesi verilir.

Satış, devir ve yeniden alım

• Muafiyet, her on yılda yalnız bir taşıt için kullanılabiliyor. Aracı erken satmak bu 10 yıllık süreyi kısaltmıyor.
• İlk alımdan itibaren 5 yıl geçmeden, muafiyetten yararlanamayan bir kişiye satış ya da devir yapılırsa, ödenmeyen ÖTV alıcıdan tahsil ediliyor. 5 yıl dolduktan sonra bu kısıtlama kalkıyor.
• Muafiyetten yararlanabilecek başka bir malûl veya engelliye satış ya da devirde süre şartı aranmıyor.
• Veraset yoluyla intikalde ÖTV aranmıyor.

Nelere dikkat et

• Ortopedik %40+ yolu, herkese açık değil. Bu yol yalnız ortopedik engel için geçerli; işitme, görme, zihinsel engel gibi diğer durumlar bu özel düzenlemenin kapsamında değil (ama %90+ oranındaysa ilk yoldan yararlanılabilir).
• Tavan tutarı ezbere yazma. 2.873.900 TL rakamı 2026 için geçerli; sonraki yıl için GİB’in güncel tebliğini kontrol et.
• Aracı zorunlu sebep dışında kullanmama, muafiyeti riske atar. İlk iktisapta yapılan özel tertibat sonradan sökülür veya araç engellinin istifadesine sunulmazsa, ödenmeyen ÖTV cezalı olarak geri istenir.