Erişilebilirlik Şikâyeti Sonrası Ne Olur
Rampasız bina ya da bozuk asansörü İl Müdürlüğü dışında CİMER veya EYHGM'ye de bildirebilirsin. İşitme ve görme engelliysen Engelsiz CİMER üzerinden görüntülü ve işaret dili tercümanlı başvuru yapabilirsin. Şikâyet komisyona ulaştıktan sonra karar, alındığı tarihten itibaren 10 gün içinde sana yazıyla bildirilir. Ceza kesilirse yükümlü bir ay içinde öder; dava açma süresi içinde peşin ödersen cezanın dörtte üçü tahsil edilir. Ceza kesilen yer, uygunluğu yeniden görülmek üzere komisyon tarafından tekrar denetlenir.
Kimler başvurabilir?
- Şikâyet konusu, 5378 sayılı Kanun kapsamındaki bir yapı, açık alan ya da toplu taşıma aracıyla ilgili olmalı
- İl Müdürlüğü dışında CİMER veya EYHGM'nin bilgi edinme e-postası üzerinden de başvuru yapılabilir
Adım adım başvuru
- Sorunu (bina/alan/araç, konum, tarih) not al, mümkünse fotoğrafla
- Bağlı olduğun Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne, CİMER'e (cimer.gov.tr) ya da EYHGM'nin bilgiedinme.eyhgm@aile.gov.tr adresine ilet
- İşitme ya da görme engelliysen Engelsiz 112/CİMER uygulaması üzerinden görüntülü başvurup işaret dili tercümanlı yanıt al
- Komisyon yerinde inceleme yapıp karar verir; karar, alındığı tarihten itibaren 10 gün içinde sana ve ilgili yapı sahibine yazıyla bildirilir
- Uygun bulunmazsa il müdürü ceza miktarını belirler, karar Tebligat Kanunu'na göre tebliğ edilir
- Ceza kesilen taraf 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine itiraz edebilir; itiraz etmezse ceza kesinleşir ve 1 ay içinde ödenir
- Ceza kesilen yer, uygunluğu yeniden görülmek üzere komisyon tarafından tekrar denetlenir
Özet bilgiler
Yasal dayanak
Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği (20/7/2013 tarihli, 28713 sayılı Resmî Gazete; son değişiklik 21/9/2016, 29834 sayılı Resmî Gazete)
Karar bildirim süresi
Komisyon kararı, alındığı tarihten itibaren 10 gün içinde şikâyeti yapana ve ilgili yapı/araç sahibine yazıyla bildirilir (Madde 11)
Ödeme süresi
İdari yaptırım kararının tebliğinden itibaren 1 ay içinde ödenir (Madde 18/3)
Peşin ödeme indirimi
Dava açma süresi içinde ödenirse cezanın dörtte üçü tahsil edilir, yani fiilen %25 indirim uygulanır (Madde 18/4)
Taksit imkânı
Ekonomik durumu uygun olmayana, ilk taksit peşin ödenmek koşuluyla 1 yılda 4 eşit taksit imkânı il müdürlüğünce tanınabilir (Madde 18/5)
Ödenmezse ne olur
Süresinde ya da taksitle tam ödenmeyen ceza, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre vergi daireleri tarafından takip ve tahsil edilir (Madde 18/7)
İtiraz süresi ve mercii
Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza mahkemesi; süresinde itiraz edilmezse ceza kesinleşir (Madde 18/8)
Tekrar denetim
İdari para cezası uygulanan yerlerin izleme ve denetlemesi komisyon tarafından tekrar yapılır (Madde 6/d)
Alternatif başvuru kanalları
CİMER (cimer.gov.tr), EYHGM bilgi edinme e-postası (bilgiedinme.eyhgm@aile.gov.tr), işitme/görme engelliler için Engelsiz CİMER (görüntülü, işaret dili tercümanlı)
Bu rehber neyin devamı
Erişilebilirlik yasal bir zorunluluk mu? rehberi, hangi yapıların kapsamda olduğunu ve temel şikâyet-ceza çerçevesini anlatıyor. Bu rehber onun devamı: şikâyeti hangi kanallardan da yapabileceğini, karardan sonra ne kadar sürede haber alacağını ve ceza kesilirse ödeme sürecinin nasıl işlediğini, Yönetmeliğin ilgili maddelerine dayanarak detaylandırıyor.
Şikâyeti nereye iletebilirsin
Temel kanal, bağlı olduğun Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — şikâyeti buradan iletirsen doğrudan vali başkanlığındaki komisyona gider. Ama tek yol bu değil:
- CİMER (cimer.gov.tr) — şikâyet, talep, görüş-öneri ve bilgi edinme başvurularının hepsini kabul eden genel kanal.
- EYHGM bilgi edinme e-postası — bilgiedinme.eyhgm@aile.gov.tr adresinden Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğüne doğrudan yazabilirsin.
- Engelsiz CİMER — işitme ve konuşma engelli vatandaşlar için “Engelsiz 112 Acil” mobil uygulaması üzerinden görüntülü başvuru yapılabiliyor; başvurular işaret dili tercümanları tarafından tercüme ediliyor. Görme engelliler için erişilebilir hâli 2022’den beri kullanımda.
Hangi kanalı kullanırsan kullan, sorunu (yapının adı, konumu, tarih, mümkünse fotoğraf) net anlatman süreci hızlandırır.
Karardan sonra ne olur
Komisyon yerinde inceleme yapıp bir karara vardığında, bu karar alındığı tarihten itibaren 10 gün içinde hem şikâyeti yapan sana hem de ilgili yapı ya da araç sahibine yazıyla bildirilir (Yönetmelik madde 11). İncelemenin kendisi ne zaman yapılır sorusunun kesin bir yasal süresi yok — komisyonun aylık toplantı ve program yoğunluğuna bağlı.
Uygun bulunmazsa il müdürü ceza miktarını belirler ve karar, Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliye tebliğ edilir; tebligatta itiraz yolu, mercii ve süresi ayrıca yazılı olarak belirtilir.
Ceza kesilirse ödeme nasıl işler
| Adım | Süre / oran |
|---|---|
| Tebliğden itibaren itiraz süresi | 15 gün (sulh ceza mahkemesi) |
| İtiraz edilmezse | Ceza kesinleşir |
| Ödeme süresi | Tebliğden itibaren 1 ay |
| Dava açma süresi içinde peşin ödeme | Cezanın dörtte üçü tahsil edilir (%25 indirim) |
| Ekonomik durum uygun değilse | İlk taksit peşin, kalanı 1 yılda 4 eşit taksit |
| Süresinde/taksitle ödenmezse | 6183 sayılı Kanuna göre vergi dairesi takip eder |
Ceza kesilen yer sonrasında unutulmuyor
Bir yerin cezalandırılması sürecin sonu değil. Yönetmeliğin 6. maddesi, idari para cezası uygulanan yerlerin izleme ve denetlemesinin komisyon tarafından tekrar yapılmasını görev olarak tanımlıyor — yani düzeltme yapılıp yapılmadığı ayrıca kontrol ediliyor.
Nelere dikkat et
- Tek kanal İl Müdürlüğü değil. CİMER ya da EYHGM’nin bilgi edinme e-postası üzerinden de aynı süreci başlatabilirsin.
- İşitme/görme engelliysen Engelsiz CİMER’i kullan. Görüntülü başvuru ve işaret dili tercümanlı yanıt bu kanala özel.
- Karar 10 gün içinde sana bildirilir — ama incelemenin ne zaman yapılacağının kesin bir süresi yok.
- Peşin öderse indirimli öder. Dava açma süresi içinde ödeme, cezanın dörtte üçünü öder, tam tutarı değil.
- Ceza tek seferlik değil. Cezalandırılan yer daha sonra tekrar denetleniyor.
Sık sorulanlar
Şikâyeti yalnızca İl Müdürlüğüne mi yapabilirim?
Hayır. Bağlı olduğun Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü dışında CİMER (cimer.gov.tr) üzerinden ya da EYHGM'nin bilgiedinme.eyhgm@aile.gov.tr adresine e-postayla da başvurabilirsin. İşitme ya da görme engelliysen Engelsiz CİMER üzerinden görüntülü başvuru yapıp işaret dili tercümanı desteğiyle yanıt alabilirsin.
Şikâyeti ilettikten sonra ne kadar sürede haber alırım?
Komisyon yerinde incelemeyi yapıp karar aldıktan sonra, bu karar 10 gün içinde sana yazıyla bildirilir. İncelemenin kendisinin ne zaman yapılacağı komisyonun aylık program yoğunluğuna bağlı; kesin bir yasal süre yok, ama karar çıktıktan sonraki bildirim süresi net.
Ceza kesildi, hemen ödemezsem ne olur?
Tebliğden itibaren 1 ayın var. Dava açma süresi içinde peşin ödersen cezanın dörtte üçü tahsil edilir — yani fiilen indirimli ödersin. Ekonomik durumun uygun değilse, ilk taksidi peşin ödemek koşuluyla 1 yılda 4 taksit imkânı istenebilir. Hiç ödenmezse ceza, vergi dairesi eliyle 6183 sayılı Kanuna göre takip edilir.
Ceza kesilen yer düzeltme yapmazsa tekrar denetlenir mi?
Evet. İdari para cezası uygulanan yerlerin izleme ve denetlemesi, Yönetmeliğin 6. maddesi gereği komisyon tarafından tekrar yapılıyor — tek seferlik bir ceza kesip konunun kapanması söz konusu değil.
Kaynaklar
Bunlar da işine yarar
Erişilebilirlik Yasal Bir Zorunluluk mu?
Hangi yapılar kapsamda, kim denetliyor, ceza ne kadar?
Kamu Sitelerinde Dijital Erişilebilirlik
Hangi kurumlar kapsamda, hangi standart aranıyor, uymayana ne oluyor?
Engelli Park Kartı Nasıl Alınır?
Kart nereden alınır, nerede geçerli, kötüye kullanımın cezası nedir?
Engelli Park Kartı Nasıl Alınır?
Kart nereden alınır, nerede geçerli, kötüye kullanımın cezası nedir?