Engelli Araç-Gerecte KDV İstisnası
Engellilerin eğitimi, mesleği, günlük yaşamı için özel üretilmiş araç-gereçler (tekerlekli sandalye, baston, ortez-protez gibi) katma değer vergisinden istisna. Bu istisna, binek otomobil gibi sıradan taşıtları kapsamıyor. Araç alımında ÖTV ve MTV'den muaf olunsa bile, aracın kendisi için KDV ayrıca ödeniyor; istisna yalnız engelliye özgü üretilmiş yardımcı cihaz ve programlar için geçerli.
Kimler başvurabilir?
- Ürünün engellilerin eğitimi, mesleği ya da günlük yaşamı için özel olarak üretilmiş olması gerekiyor
- Engelli olmayanların da kullanabileceği sıradan ürünler istisna kapsamına girmiyor
- Binek otomobil ve diğer nakil vasıtaları "araç-gereç" sayılmıyor, KDV'den istisna değil
- İstisna, satışın hangi aşamasında yapıldığına bakılmaksızın (üretici, ithalatçı, son satıcı) uygulanıyor
Adım adım başvuru
- Alacağın ürünün "engelliye özel üretilmiş" niteliğinde olduğunu satıcıyla teyit et
- Satıcı, faturada KDV'yi hesaplamadan, istisna hükmüne atıf yaparak fatura düzenler
- Kişisel kullanım için alışverişte ayrıca vergi dairesi başvurusu gerekmiyor; istisna faturada uygulanıyor
Özet bilgiler
Kapsamdaki ürünlere örnek
Tekerlekli sandalye, baston, kabartma klavye, yazı makinesi, ortez-protez, özel bilgisayar programları
Kapsam dışı
Binek otomobil ve diğer nakil vasıtaları; engelli olmayanların da kullanabileceği sıradan ürünler
Bakım ve huzurevi hizmetleri
Engellilere bakım evlerinde verilen hizmetlerde indirimli (yüzde 10) KDV oranı uygulanıyor
Yasal dayanak
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu madde 17/4-s
Araç değil, yardımcı cihaz
Katma Değer Vergisi Kanunu’nun (3065 sayılı) 17. maddesinin 4. fıkrasının (s) bendi, “engellilerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve özel bilgisayar programları”nın teslimini KDV’den istisna tutuyor. Buradaki “araç-gereç” ifadesi, günlük dilde akla gelen otomobili değil, engelliye özgü üretilmiş yardımcı ekipmanı kapsıyor — Gelir İdaresi Başkanlığı’nın kendi rehberinde de açıkça belirttiği gibi, binek otomobil ve diğer nakil vasıtaları bu istisnanın dışında tutuluyor.
Bu yüzden ÖTV muafiyetiyle alınan bir araç için de KDV normal şekilde ödeniyor; ÖTV ve MTV muafiyeti KDV’yi kapsamıyor.
Kapsam ne, kapsam dışı ne
İstisna kapsamına giren örnekler:
- Görme engelliler için baston, yazı makinesi, kabartma klavye
- Ortopedik engelliler için tekerlekli sandalye, ortez-protez
- Engellinin kullanımı için özel üretilmiş bilgisayar programları
Kapsam dışında kalanlar:
- Binek otomobil ve diğer nakil vasıtaları
- Engelli olmayanların da günlük hayatta kullanabileceği sıradan ürünler
İstisna, ürünün üreticiden son alıcıya kadar hangi safhada teslim edildiğine bakılmaksızın uygulanıyor; yani yalnız engelliye doğrudan yapılan satışla sınırlı değil.
Ayrıca, engellilere bakım evlerinde verilen hizmetlerde de indirimli (yüzde 10) oranda KDV uygulanıyor — bu, tam istisna değil, indirimli oran.
Nasıl işliyor
Kişisel alışverişte ayrı bir başvuru ya da rapor ibrazı gerekmiyor: istisna, satıcının kestiği faturada doğrudan uygulanıyor. Satıcının ürünün istisna kapsamına girdiğini değerlendirmesi ve KDV’yi hesaplamadan fatura düzenlemesi yeterli.
Nelere dikkat et
- Aracı bu istisnayla karıştırma. ÖTV ve MTV muafiyeti alınan bir araç için de KDV normal şekilde ödenir; bu istisna araç alımını kapsamıyor.
- “Özel üretilmiş” şartı önemli. Piyasada herkesin alabileceği sıradan bir ürün, engelli tarafından kullanılıyor olsa bile bu istisnadan yararlanmıyor — ürünün engelliye özgü tasarlanmış olması gerekiyor.
Sık sorulanlar
ÖTV'den muaf aldığım aracın KDV'si de mi istisna oluyor?
Hayır. Araç alımında sağlanan ÖTV ve MTV muafiyeti, KDV'yi kapsamıyor; binek otomobil ve diğer nakil vasıtaları KDV Kanunu'ndaki "araç-gereç" istisnasının dışında tutuluyor. Aracın KDV'si, ÖTV'den muaf olsa da normal şekilde ödeniyor. Bu istisna yalnız engelliye özel üretilmiş yardımcı cihaz, ekipman ve programlar için geçerli.
Hangi ürünler bu istisnadan yararlanıyor?
Görme engellilerin kullandığı baston, yazı makinesi, kabartma klavye; ortopedik engellilerin kullandığı tekerlekli sandalye, ortez-protez gibi cihaz ve araçlar ile özel bilgisayar programları örnek olarak sayılıyor. Ortak özellik, ürünün engellinin eğitimi, mesleği ya da günlük yaşamı için özel olarak üretilmiş olması; engelli olmayanların da kullanabileceği sıradan bir ürün bu kapsama girmiyor.
İstisnadan yararlanmak için vergi dairesine başvurmam gerekiyor mu?
Kişisel alışverişte hayır — istisna, satıcının faturasında doğrudan uygulanıyor; ayrı bir vergi dairesi başvurusu ya da rapor ibrazı şartı bulunmuyor. İstisna, ürünün üreticiden son alıcıya kadar her teslim aşamasında geçerli.
Kaynaklar
Bunlar da işine yarar
Engelli ÖTV Muafiyetli Araç Şartları
Dört ayrı yol, dört ayrı şart — ÖTV muafiyeti kimlere, hangi tavanla açık?
Engelli ve Gazi Araçta MTV Muafiyeti
ÖTV'den farklı bir muafiyet, farklı bir başvuru — MTV muafiyeti şartları.
Engelli Vergi İndirimi Nasıl Alınır
Üç derece, üç farklı tutar — engellilik indirimine nasıl başvurursun?