Şehit Yakını ve Gaziye Faizsiz Konut Kredisi

Kimin hakkı

2985 sayılı Toplu Konut Kanununun Ek Madde 2’si iki grup tanımlıyor.

Malulün kendisi. 5434 sayılı Kanunun 56. maddesi ile mülga 45 ve 64. maddelerine, 5510 sayılı Kanunun 47. maddesine, 2330 sayılı Nakdi Tazminat Kanununa ya da 2330 hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malulü olduğun için aylık bağlandıysa kredi senin hakkın.

Hayatını kaybedenlerin yakınları. Aynı kanunlar kapsamına giren sebeplerle hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri ile harp veya vazife malullüğü aylığı almaktayken faizsiz kredi hakkını kullanmadan hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri için kanun şu sırayı koyuyor:

1. Dul eş.
2. Eş hayatta değilse ya da evlenmişse — kredi kullanacak çocuklardan en az birinin yetim aylığı alması kaydıyla, aylık bağlanma koşullarına bakılmaksızın talepte bulunan çocuklara müştereken.
3. Bu kişiler yoksa öncelikle anaya olmak üzere ana veya baba.

Aylığın kesilmiş olması tek başına hakkı bitirmiyor: sınıf ya da görev değiştirerek çalışmaya devam eden kamu görevlileri ile 5510 sayılı Kanunun 4. maddesi kapsamında çalışmaya başladığı için aylığı kesilen maluller de aynı fıkradan yararlanıyor.

Tutar ve maliyet

Kanun lira rakamı vermiyor; “kredinin tavan tutarı Yüksek Planlama Kurulunca belirlenir” diyor. Güncel rakamı TOKİ duyuruyor: 2026 yılı için 1.233.000,00 TL. TOKİ aynı sayfada tutarın her yıl TÜİK’in Türkiye geneli için ilan ettiği yıllık fiyat artış oranı kadar artırıldığını yazıyor. Yani bir yerde gördüğün rakamın hangi yıla ait olduğuna bak.

Maliyet tarafı yönetmeliğin 6. maddesinde: krediye faiz uygulanmaz, ancak kredinin açılışında bir defaya mahsus olmak üzere kredinin %1’i oranında masraf karşılığı alınır. Tavanın altında kredi istemek de mümkün.

Hangi konut için

Yönetmeliğin 5. maddesi krediyi şu konutlar için açıyor:

Konut türü	Koşul
Hazır konut	Yapı kullanma izin belgesinin tarihine bakılmaz; tapunun alındığı tarihten itibaren bir yıldan fazla süre geçmemiş olmalı
İnşa halindeki konut	—
Hisseli konut	Miras yoluyla edinilen dahil, diğer hissedarlara ait bir kısım hisse veya tamamı satın alınacaksa
Kooperatif / belediye organizasyonu	Konut kooperatifine, sosyal yardımlaşma kurumuna ya da belediye organizasyonuna üye olunarak alınacaksa
Kendi arsan	Kendi arsan üzerinde kendi konutunu inşa ediyorsan
TOKİ konutu	TOKİ’nin inşa halinde ya da kullanıma hazır sattığı konutlardan alıyorsan

Ödeme de konuta göre değişiyor. Hazır konutta kredi defaten ödeniyor. İnşa halindeki konutta %50’si sözleşmeler yapılıp inşaat ruhsatı ibraz edildiğinde, kalan %50’si inşaat tamamlanıp mülkiyet tapusu alındığında ödeniyor. Kooperatif, sosyal yardımlaşma kurumu ya da belediye projelerinde ve kendi arsan üzerindeki inşaatta ise yarısı ruhsat/değerleme raporu ibrazında, kalan yarısı inşaat %50 seviyesine ulaştığına dair gayrimenkul değerleme raporuyla ödeniyor.

Başvuru: önce SGK belgesi, sonra banka

Başvuru TOKİ’ye değil, krediye aracılık eden banka şubesine yapılıyor. TOKİ ve MSB kendi sayfalarında bu bankayı T.C. Ziraat Bankası olarak gösteriyor.

Yönetmeliğin 7. maddesine göre bankaya götürülecek belgeler:

• Kredi istek dilekçesi.
• Kredi müşterek kullanılmayacaksa, diğer hak sahiplerinin vazgeçtiğini gösteren noter onaylı feragatname.
• SGK’nın düzenlediği hak sahipliğine dair belge.
• T.C. kimlik numarası yazılı nüfus cüzdanı fotokopisi.
• Konuta ilişkin tapu senedi veya örneği.
• Kooperatif/belediye yoluyla alınıyorsa ortaklık veya üyelik belgesi.
• TOKİ’den alınıyorsa satış sözleşmesi ya da tahsis belgesi örneği.
• Yapı kullanma izin belgesi veya gayrimenkul değerleme raporu.

Hak sahipliği belgesini SGK, aylık aldığın banka şubesine göre düzenliyor ve iki nüsha çıkarıyor: biri bankaya veriliyor, biri kurumda kalıyor. Öncelik sırasına göre belge düzenlenemeyecek olanlara bu belge verilmiyor.

Banka belgeleri inceliyor, eksik yoksa TOKİ’den kredi tutarını istiyor. TOKİ aktarımı yapınca banka, kullandırılan kredinin %50 fazlası üzerinden ipotek tesis edip DASK sigortası yaparak krediyi açıyor.

Geri ödeme

Geri ödemeyi sen yatırmıyorsun, SGK kesiyor: her türlü tazminat dahil almakta olduğun aylığın 1/4’ü oranında. Kesinti, kredinin kullanıldığının banka tarafından SGK’ya bildirilmesinden sonra ödenecek ilk dönem aylığından başlıyor.

Ayrıntılar yönetmeliğin 9. maddesinde:

• Çocuklara müşterek kredi açıldıysa her birinin aylığından ayrı ayrı 1/4 kesilir.
• Aylık bağlanmamış ya da aylığı kesilmiş müşterek hak sahibi çocuklarda taksit, aylık alan çocuktan tahsil edilen tutarın %25 fazlası kabul edilir ve bankaya yatırılır.
• Sınıf ya da görev değiştirip kamu kurumunda çalışmaya devam eden ve aylığını o kurumdan alan malullerde taksit, krediyi kullanacağı aydan önceki son aylığın 1/4’ünün %25 fazlasıdır.
• Aylık herhangi bir sebeple kesilirse kalan borç, son ödenen taksitin %25 fazlası olarak her ayın yirminci günü akşamına kadar bankaya yatırılır.
• Kredinin geri ödeme süresi, borcun tamamının ödendiği zamandır.

Nelere dikkat et

• Hak bir konutla sınırlı. İkinci bir konut için tekrar kullanılmıyor.
• Malul krediyi kullandıysa dul ve yetimlere geçmiyor. Kanun hakkı, aylık almaktayken “faizsiz kredi hakkından yararlanmaksızın” hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri için tanıyor.
• Rakamın yılına bak. Tavan her yıl artıyor; internette karşına çıkan eski bir tutarı güncel sanma.
• Tapunun yaşı önemli. Hazır konutta tapunun alınmasından bir yıldan fazla süre geçmemiş olması gerekiyor.
• Feragatnameyi noterden al. Kredinin tek kişi tarafından kullanılması için diğer hak sahiplerinin noter onaylı feragati aranıyor.
• 2014 öncesi krediler farklı. Yönetmeliğin geçici 1. maddesi, 13 Şubat 2014’ten önce açılan kredilere o tarihte yürürlükte olan mevzuatın uygulanacağını söylüyor.