Şehit Yakını ve Gaziye 10 Yıl Kira Yardımı

İki ayrı hak, tek süre

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21. maddesinin (b) bendi aslında tek bir yardım değil, birbirinin alternatifi iki yol tanımlıyor.

Birinci yol — kamu konutunda kalmaya devam etmek. Yurtiçinde veya yurtdışında kamu konutlarından yararlanmakta iken malul olanların kendileri ve hayatını kaybedenlerin aylığa müstehak dul ve yetimleri, herhangi bir kira bedeli alınmaksızın on yıl süreyle kamu konutlarından yararlanmaya devam edebiliyor. 2946 sayılı Kamu Konutları Kanununda gösterilen özel tahsisli konutlarda oturanlar bu yolun dışında.

İkinci yol — kira yardımı. Kamu konutundan çıkacaklar, kamu konutundan hiç yararlanmayanlar ve özel tahsisli konutlarda oturanlar için: istekleri hâlinde, ikametgâh olarak kullanacakları yurtiçindeki taşınmazın kira bedeli on yıl süreyle Devletçe karşılanıyor.

İki yol arasında geçiş var, ama süre ortak: kamu konutlarından kira ödemeksizin yararlanılan süre, kira yardımından yararlanılan süreden düşülüyor. Üç yıl kamu konutunda kirasız oturduysan kira yardımı tarafında elinde yedi yıl kalıyor.

Yurtdışındaki özel tahsisli konutlarda oturanlar için ayrı bir hüküm var: yurtdışı kira bedelleri, istekleri hâlinde bir yıl süreyle karşılanıyor.

Tutar: kanunda rakam yok, tavan yönetmelikte

Bu konuda yanlış bilgi çok dolaşıyor, o yüzden kanunun cümlesini aynen aktarıyorum:

Bütün hak sahipleri adına bir konut için yapılacak aylık kira yardımının üst limiti ile ödeme usul ve esasları, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

Buradan üç şey çıkıyor:

1. Hak, bütün hak sahipleri adına tek bir konut için. Aynı aile içinde birden çok hak sahibi varsa ayrı ayrı konutlar için ödeme yapılmıyor.
2. Ödenecek aylık tutarın bir üst limiti var ve bu limit kanunda değil, yönetmelikte.
3. Kanunda “rayiç bedel ödenir” diye bir kural yok. Rayiç, ödemenin ölçüsü değil; aşağıda göreceğin gibi kiralanacak konutun geçmesi gereken bir eleme ölçütü.

Güncel üst limiti bu rehberde yazmıyorum, çünkü onu resmi bir kaynaktan doğrulayamadım. Başvururken tutarı işlemi yürüten kurumdan teyit et.

Konutun taşıması gereken nitelikler

Millî Savunma Bakanlığı, kira yardımına konu olacak konut için şu ölçütleri duyuruyor:

Ölçüt	Kural
Büyüklük	Net kullanım alanı 120 m²’yi geçmeyecek; alan kira sözleşmesine göre belirlenir
Lüks olmama	Sauna, jakuzi, dubleks, tripleks, şömine gibi özellikleri bulunmayacak
Konum	Büyükşehir belediyesi olan illerde ana bulvar, ana cadde ve iş merkezi yoğun bölgelerin dışında olacak
Kira düzeyi	Kira bedeli, kiralamanın yapıldığı yerdeki belediye rayiçlerini aşmayacak
Yer	Taşınmaz yurtiçinde ve ikametgâh olarak kullanılacak

Kapsam dışı kalan giderler: yakıt, su, elektrik, apartman ve site aidatları. Bunlar kira kapsamında değil, konutta oturan tarafından ödeniyor.

Başvuru

Başvuru e-Devlet üzerinden yapılıyor. Hizmetin adı “Şehit Yakınları ve Gaziler İçin Kira Yardımı Başvurusu”, sunan kurum Millî Savunma Bakanlığı. Aynı hizmet üzerinden ilk başvurunun yanı sıra adres ve sözleşme değişikliği, banka hesabı değişikliği ve kira yardımının sonlandırılması işlemleri de yapılabiliyor. MSB, e-Devlet kanalını 5 Mart 2021’de açtığını duyurdu.

İşlemi yürüten birim, 1 Ocak 2021’den beri MSB Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şehit ve Gazi İşleri Daire Başkanlığı. Türk Silahlı Kuvvetleri dışında bir kamu kurumunun personeliysen ya da şehit başka bir kurumda görevliyse, işlemin o kurum üzerinden yürüyor — önce kendi kurumuna sor.

Aynı bentteki bir başka hak: gayrimenkul hibesinde vergi istisnası

Madde 21/(b)‘nin sonunda, çoğu özette atlanan ayrı bir hüküm var. Bu kanuna göre aylık alan maluller ile hayatını kaybedenlerin dul ve yetimlerine yapılan gayrimenkul hibeleri:

• veraset ve intikal vergisinden,
• devir işlemleri harçlarından,
• döner sermaye ücretlerinden,
• ve bu işlemler nedeniyle düzenlenecek kâğıtlar için tahakkuk edecek damga vergisinden

müstesna tutuluyor. Ayrıca bu gayrimenkullerin maliyet bedellerinin tamamı, hibe edenler tarafından Gelir Vergisi Kanununun 89. maddesi ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10. maddesi kapsamında dönem gelirinden ya da kurum kazancından indirilebiliyor. Yani sana bağışlanan bir konutun devri bu vergilerden muaf.

Nelere dikkat et

• Süre tek havuzdan harcanıyor. Kamu konutunda kirasız geçirilen ay, kira yardımı hakkından düşülüyor.
• Hak tek konut için. Bütün hak sahipleri adına bir konut ödeniyor.
• Özel tahsisli konut ayrı kategoridir. Orada oturanlar kamu konutunda kirasız kalma hakkının dışında; ama isterlerse kira yardımına geçebiliyor.
• Sözleşme önemli. 120 metrekarelik sınır kira sözleşmesindeki kullanım alanı bilgisine göre değerlendiriliyor; sözleşmedeki bilginin doğru olduğundan emin ol.
• Taşınınca bildir. Adres, sözleşme ya da banka hesabı değişikliğini aynı e-Devlet hizmetinden bildirmen gerekiyor.