Ücretsiz Doğum İzni — Özel Sektör ve Memur
Doğum iznin bittikten sonra isteğinle ücretsiz doğum izni alabilirsin. Özel sektörde 6 aya kadar ücretsiz izin, memurda 24 aya kadar aylıksız izin kullanılır; eşi doğum yapan memur da doğum tarihinden itibaren 24 aya kadar yararlanır.
Kimler başvurabilir?
- Sigortalı (4/a) olarak ya da kamu görevlisi olarak çalışıyor olman gerekiyor
- Özel sektörde iznin, analık izninin bitiminden sonra başlaması gerekiyor
- İzni kullanmak için işverenine ya da kurumuna talepte bulunman gerekiyor
Adım adım başvuru
- Analık izninin (memursan analık ya da yarım çalışma izninin) bittiği tarihi öğren
- İşverenine ya da kurumuna yazılı ücretsiz (memursan aylıksız) izin talebi ver
- Talep ettiğin süreyi belirt — özel sektörde 6 aya, memurda 24 aya kadar
- İzin bitiminde süresi içinde işe ya da göreve dön
Özet bilgiler
Özel sektör
Analık izni bitiminden sonra 6 aya kadar ücretsiz izin
Memur (anne)
Doğum sonrası analık izninin bitiminden itibaren 24 aya kadar aylıksız izin
Memur (baba)
Eşi doğum yapan memura doğum tarihinden itibaren 24 aya kadar aylıksız izin
Ödeme
Bu dönemde ücret ya da maaş ödenmez; iş yerin ya da görevin saklı kalır
Yıllık izne etkisi
Özel sektörde bu süre yıllık ücretli izin hesabında sayılmaz
Dayanak
İş Kanunu m.74 (özel sektör) · 657 m.108/B (memur)
Özel sektör: 6 aya kadar ücretsiz izin
İş sözleşmesiyle çalışıyorsan, 24 haftalık (çoğul gebelikte 26 haftalık) analık izninin bitiminden sonra, isteğin hâlinde 6 aya kadar ücretsiz izin alabilirsin (İş Kanunu m.74).
Bu süre boyunca ücret ödenmez ama iş sözleşmen devam eder. Önemli bir ayrıntı: bu ücretsiz izin süresi yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.
Memur: 24 aya kadar aylıksız izin
Kadın memursan, doğum sonrası analık izninin (ya da kullandıysan yarım çalışma izninin) bitiminden itibaren, isteğin üzerine 24 aya kadar aylıksız izin verilir (657 m.108/B).
Eşi doğum yapan erkek memur da aynı maddeden yararlanır: doğum tarihinden itibaren 24 aya kadar aylıksız izin isteyebilir.
Dönüş ve dikkat edilecekler
- Talep ettiğin süreyi doldurmak zorunda değilsin; erken dönebilirsin.
- Memurda, aylıksız izin bitiminde ya da izni gerektiren mazeretin kalkmasından sonra süresi içinde göreve dönmek gerekir; dönülmezse memuriyetten çekilmiş sayılma riski doğar.
- Doğum sonrası tam gün yerine yarı zamanlı çalışmak istersen, bu ayrı bir haktır (esnek çalışma) ve ücretsiz izinden bağımsız değerlendirilir.
Sık sorulanlar
Ücretsiz izinde maaş alır mıyım?
Hayır. Ücretsiz (memurda aylıksız) izin döneminde ücret ya da maaş ödenmez. Buna karşılık iş yerin ya da memuriyet görevin saklı kalır, süre bitince geri dönersin.
Baba olarak ücretsiz doğum izni alabilir miyim?
Memursan evet: eşin doğum yapınca doğum tarihinden itibaren 24 aya kadar aylıksız izin isteyebilirsin. Özel sektörde ise doğum sonrası ücretsiz izin anneye tanınıyor.
İzin ne zaman başlar?
Özel sektörde 24 (çoğul gebelikte 26) haftalık analık izni bitince başlar. Memurda doğum sonrası analık izninin ya da yarım çalışmanın bitiminde; eşi doğum yapan memurda doğrudan doğum tarihinden itibaren.
Süre dolmadan işe dönebilir miyim?
Evet, talep ettiğin süreyi doldurmak zorunda değilsin. Memurda, izin bitiminde ya da mazeretin kalkmasından sonra süresi içinde göreve dönmek gerekir; dönülmezse görevden çekilmiş sayılma riski var.