Özel Okulda Ücretsiz Okuma Hakkı
Her özel öğretim kurumu, okuttuğu öğrenci sayısının en az yüzde üçü kadar öğrenciyi ücretsiz okutmak zorunda. Kanun bu kontenjanda harp ya da vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğretim çağındaki çocuklarına öncelik veriyor. Başvuru her yıl, kayıtlı olduğun okul üzerinden e-Okul'da alınıyor ve hak yalnız o öğretim yılı için geçerli oluyor — her yıl yeniden başvurmak gerekiyor.
Kimler başvurabilir?
- Anne ya da baban 3713, 2330 sayılı kanunlar veya 2330 uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar, 5434 sayılı Kanunun 56, mülga 45 ve mülga 64. maddeleri ya da 5510 sayılı Kanunun 47. maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılmış olmalı
- İlk ya da orta öğretim çağında olmalısın — öncelik hakkı bu çağla sınırlı
- Harp ya da vazife malulü olunduğunu gösteren belgeyi başvuruda vermelisin
- Azınlık okulu, özel eğitim okulu ya da yetenek sınavıyla öğrenci alan bir okul tercih ediyorsan o okulun kendi kayıt şartlarını da taşımalısın
Adım adım başvuru
- Anne ya da babanın harp veya vazife malulü sayıldığını gösteren belgeyi mensubu olduğu kurumdan al
- Başvuruyu kayıtlı olduğun resmî ya da özel okul müdürlüğü üzerinden e-Okul'daki başvuru formuyla yaptır
- Okul müdürlüğünün çıkardığı değerlendirme formunun bir nüshasını imzalayıp teslim al
- e-Okul üzerinden en az 5, en fazla 10 özel okul tercihi yap
- Sonuç ilan edilince takvimde verilen sürede kesin kaydını yaptır
- Hiçbir tercihe yerleşemediysen kayıtlı olduğun ya da kaydolmak istediğin okula doğrudan başvur — kanundaki önceliğin devam eder
Özet bilgiler
Yasal dayanak
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu Madde 13, üçüncü fıkra (öncelik cümlesi 6/2/2014-6518/84 md. ile eklendi)
Uygulama mevzuatı
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği Madde 57-61 (RG 20/3/2012-28239) ve ÖÖKGM'nin her yıl yayımladığı Ücretsiz Okutulacak Öğrenci/Kursiyer Yerleştirme Kılavuzu
Oran
Öğrenci sayısının en az %3'ü; Bakanlıkça %10'a kadar artırılabilir
Neyi kapsıyor
Servis hizmeti dışında eğitim ücreti ve kurumun sunduğu diğer tüm hizmetler — yemek, kahvaltı, pansiyon, kitap-kırtasiye, kıyafet, etüt, uluslararası diploma ve sertifika programı
Süre
Yalnız o öğretim yılı için geçerli — her yıl yeniden başvuru gerekir
2026 takvimi
Başvuru 5-17 Ağustos 2026, tercih 18-26 Ağustos 2026, sonuç 31 Ağustos 2026, kayıt 31 Ağustos-7 Eylül 2026, boş kontenjan ilanı 8 Eylül 2026
Ücret
Başvuru ve tercih işlemlerinde hiçbir ücret alınmaz
Kanun ne diyor
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 13. maddesinin üçüncü fıkrası — okunurluk için kanunların kabul tarihleri çıkarıldı, kalan metin aynen:
Kurumlar, öğrenim gören öğrenci sayısının yüzde üçünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlüdür. Bakanlıkça bu oran yüzde ona kadar artırılabilir. Ücretsiz okutmada; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar, 5434 sayılı Kanunun 56, mülga 45 ve 64. maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 47. maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğretim çağındaki çocukları ile haklarında korunma, bakım veya barınma kararı verilen çocuklara öncelik verilir.
Öncelik cümlesi maddeye 2014’te, 6518 sayılı Kanunla eklendi. Yani kontenjan kanunun ilk hâlinden beri var; şehit ve gazi çocuğuna öncelik tanınması 2014 değişikliğiyle geldi.
Neyi kapsıyor, neyi kapsamıyor
Kılavuzun kendi cümlesi: ücretsiz okutma, kurumların sunduğu servis hizmeti dışında eğitim ve diğer tüm hizmetlerin ücretlerini kapsıyor.
Yönetmelik bu “diğer hizmetleri” sayıyor: yemek, kahvaltı, pansiyon ve yatakhane, kitap-kırtasiye, kıyafet, etüt, uluslararası diploma ve sertifika programı ve benzeri hizmetler. Kanunun 13. maddesi kapsamındaki öncelikli çocuklar bu hizmetlerden de ücretsiz yararlandırılıyor.
Dışarıda kalan tek kalem servis. Servis alınacaksa ücreti veli ile kurum arasındaki sözleşmeye göre ödeniyor.
Başvuru zinciri
- Belge. Anne ya da babanın harp veya vazife malulü sayıldığını gösteren belge, mensubu olduğu kurumdan alınıyor. Kılavuz bu belgenin ibrazını zorunlu tutuyor.
- Başvuru. Başvuru doğrudan özel okula değil, kayıtlı olunan okul üzerinden yapılıyor. Okul müdürlüğü e-Okul’daki modülde başvuru formunu dolduruyor. İlkokul 1 ve ortaokul 5. sınıfa başlayacaklar için aday kaydın bulunduğu okul, liseye başlayacaklar için kayıt yapılmışsa yeni okul, yapılmamışsa bitirilen ortaokul başvuruyu alıyor.
- Tercih. Tercihler e-Okul üzerinden yapılıyor: en az 5, en fazla 10 özel okul. Tercih edilen ilde o kademede 5’ten az özel okul varsa daha az tercih yapılabiliyor.
- Okulun puanı. Tercih listesindeki okullar veliyle görüşüp okul değerlendirme puanı verebiliyor. Aynı kurucuya ait okuldan bir üst kademeye geçen öğrenciye okul idaresi ayrıca 40 puan verebiliyor. Bu puanlar yalnız o okula yerleştirmede sayılıyor.
- Yerleştirme ve kayıt. Yerleştirme puan üstünlüğü ve tercih sırasına göre e-Okul üzerinden yapılıyor. Takvimdeki sürede kesin kayıt yaptırmayan, o okuldaki ücretsiz okuma hakkından vazgeçmiş sayılıyor.
2026-2027 takvimi
| Tarih | İşlem |
|---|---|
| 5-17 Ağustos 2026 | Başvuruların alınması |
| 18-26 Ağustos 2026 | Özel okul tercihlerinin yapılması |
| 27-28 Ağustos 2026 | Özel okulların puan tercihini yapması |
| 31 Ağustos 2026 | Yerleşme sonuçlarının ilanı |
| 31 Ağustos - 7 Eylül 2026 | Kayıt işlemlerinin tamamlanması |
| 8 Eylül 2026 | Boş kontenjanların e-Okul’da ilanı |
Takvim her yıl ÖÖKGM kılavuzuyla yeniden ilan ediliyor; yukarıdaki tarihler Temmuz 2026 kılavuzundan.
Nelere dikkat et
- Hak her yıl yenileniyor. Yönetmeliğin 61. maddesi, ücretsiz okuma hakkının yalnız o öğretim yılı ya da dönemi için geçerli olduğunu söylüyor. Bir yıl kazanmak sonraki yılları garanti etmiyor.
- Merkezî yerleştirme tek yol değil. Kontenjan dolmazsa ya da yerleştirme sonrası boş yer kalırsa kurum, yine kanundaki öncelikleri gözeterek kendi değerlendirme kuruluyla öğrenci belirliyor. Kurul, kurum müdürünün başkanlığında iki eğitim personelinden oluşuyor.
- Okulun kendi kayıt şartları ayrı. Azınlık okulları, özel eğitim okulları ve yetenek sınavıyla öğrenci alan okullar için o okulun özel şartlarını taşımak gerekiyor; taşınmadığı anlaşılırsa yerleştirme iptal ediliyor. Buna karşılık okulların kendi kurum yönetmeliklerindeki kayıt ve nakil şartları yerleştirmede dikkate alınmıyor.
- Gerçek dışı beyan pahalıya patlıyor. Yönetmeliğin 58. maddesi, gerçek dışı bildirimle bu haktan yararlandığı tespit edilenlerin hakkını iptal ediyor ve ücretsiz okunan dönemlerin ücretini kanuni faiziyle geri alıyor.
- Aynı madde eğitim yardımıyla bağlantılı. 5434 sayılı Kanunun Ek 79. maddesi, 5580 sayılı Kanunun 2. maddesi kapsamındaki özel eğitim okullarında eğitim alanların da eğitim ve öğretim yardımından yararlanacağını söylüyor. İki hak birbirini dışlamıyor.
Sık sorulanlar
Kontenjan gerçekten her okulda var mı?
Var. 5580 sayılı Kanunun 13. maddesi "kurumlar, öğrenim gören öğrenci sayısının yüzde üçünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlüdür" diyor — tercihe bırakılmış bir uygulama değil, kanuni yükümlülük. Bakanlık bu oranı yüzde ona kadar artırabiliyor. Kesirli sayılar da yukarı yuvarlanıyor: 0,5 ve üzeri bir üst tam sayıya tamamlanıyor.
Öncelik kesin yerleşme anlamına geliyor mu?
Hayır. Kanun "öncelik verilir" diyor, "yerleştirilir" demiyor. Yerleştirme puan üstünlüğüne ve tercih sırasına göre yapılıyor. Ama kılavuzun tamamı bu öncelikli gruplar için yazılmış ve öncelikli öğrencilerde başvuru formunun gelir ve benzeri bazı kalemleri puanlamaya dâhil edilmiyor. Puanlar eşitse önce yaşı küçük olana, sonra öğrenim gören kardeş sayısı fazla olana öncelik veriliyor.
Servis ücreti de bedava mı?
Değil. Kılavuz bunu açıkça yazıyor: ücretsiz okutma, kurumların sunduğu servis hizmeti dışında eğitim ve diğer tüm hizmetlerin ücretlerini kapsıyor. Servis alınacaksa ücreti veli ile kurum arasındaki sözleşmeyle belirleniyor.
Yerleştirme dönemini kaçırdım, hakkım bitti mi?
Bitmedi. Yönetmeliğin 57. maddesi, merkezî yerleştirme sonrası boş kontenjan kalırsa ücretsiz okuyacak öğrencilerin kurum tarafından yine kanundaki önceliklere göre belirleneceğini söylüyor. Kılavuz da hiçbir tercihe yerleşemeyen ya da yerleştiği okula kayıt yaptırmayan öğrencinin doğrudan okula başvurması hâlinde kanundaki önceliğinin devam ettiğini yazıyor.
Ücretsiz okuma hakkı kaç yıl sürer?
Yönetmeliğin 61. maddesi net: hak yalnız o öğretim yılı ya da dönemi için geçerli. Yani her yıl yeniden başvurmak gerekiyor. Tek istisna özel eğitim ve rehabilitasyon birimlerinde destek eğitimi gören engelli bireyler — orada süre kurumdan ilişik kesilene kadar devam ediyor.
Yıl içinde okula ücret ödedim, geri alabilir miyim?
Alabilirsin. Yönetmeliğin 60. maddesi, ücretsiz okuması uygun bulunan öğrencilerden alınan ücretlerin okullarda öğretimin başlamasından sonra iki ay içinde iade edileceğini söylüyor. Daha önce ödenen ücretlere ait fatura ve makbuzların asıllarını kuruma geri vermek gerekiyor.
Sürücü kursu gibi okul dışı kurumlar da kapsamda mı?
Evet. Kanun "kurumlar" diyor; kılavuz özel motorlu taşıt sürücüleri kursları, ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim kursları ve iş makineleri sürücü kursları için ayrı bir bölüm ayırmış. Oradaki başvurular okul üzerinden değil, kaydolmak istenen kurumun bağlı olduğu il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğüne yapılıyor ve en fazla 5 kurs tercihi yapılabiliyor.
Kaynaklar
Bunlar da işine yarar
Şehit ve Gazi Çocuğuna Sınavsız Parasız Yatılılık
Sınav sırası ve gelir şartı aranmadan doğrudan parasız yatılı yerleştirme.
Şehit ve Gazi Çocuğuna Katkı Payı Muafiyeti
Devlet üniversitesinde katkı payı ve öğrenim ücretinden süresiz muafiyet.
Şehit ve Gazi Çocuğuna Eğitim Öğretim Yardımı
Öğrenim seviyesine göre hesaplanan, yılda bir kez toptan ödenen eğitim yardımı.
Şehit Yakını ve Gazi Hakları Özeti
Basında geçen "51 hak" paketinden hangisi doğrulandı?