Şehit ve Gazi Çocuğuna Katkı Payı Muafiyeti
Şehidin eş ve çocuklarından, gazinin eş ve çocuklarından devlet yükseköğretim kurumlarında öğrenci katkı payı ya da öğrenim ücreti alınmaz. Muafiyet yaş, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı tanımıyor; ikinci öğretim, açıköğretim ve uzaktan öğretim de kapsam içinde. Dayanak her yıl yenilenen Cumhurbaşkanı kararı — 2026-2027 için 14 Ağustos 2026 tarihli ve 11625 sayılı Karar.
Kimler başvurabilir?
- Anne, baba ya da eşin 5434 sayılı Kanunun mülga 45, 5510 sayılı Kanunun 47, 2330, 2453, 2629 ya da 3713 sayılı kanunlar kapsamındaki görevini ifa ederken hayatını kaybetmiş olmalı
- Ya da anne, baba ya da eşin 3713 ve 2330 sayılı kanunlar kapsamında malul sayılmış olmalı
- Ya da 1005 sayılı Kanun kapsamında şeref aylığı alan birinin eşi veya çocuğu olmalısın
- Devlet yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrenci olmalısın
- Durumu gösteren belgeyi üniversitenin ilgili birimine vermelisin
Adım adım başvuru
- Anne, baba ya da eşinin şehit veya gazi olduğunu gösteren belgeyi mensubu olduğu kuvvet komutanlığından, jandarmadan ya da SGK'dan al
- Kayıt ya da kayıt yenileme sırasında belgeyi üniversitenin öğrenci işleri birimine ver
- Katkı payı veya öğrenim ücreti tahakkuku çıkarıldıysa muafiyetin işlendiğini kontrol et
- Belgeyi kayıt sırasında veremediysen sonradan ver — o eğitim-öğretim yılına ait ödediğin tutar iade edilir
Özet bilgiler
Yasal dayanak
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu Madde 46/b — muaf tutulacakları belirleme yetkisi Cumhurbaşkanına ait
Yürürlükteki karar
14/8/2026 tarihli ve 11625 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Madde 1, dördüncü fıkra (RG 15/8/2026-33341)
Muafiyetin kapsamı
Öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretinin tamamı — birinci öğretim, ikinci öğretim, açıköğretim ve uzaktan öğretim
Sınır
Yaş, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması yok
Belgeyi veren
Personelin mensubu olduğu kuvvet komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ya da Sosyal Güvenlik Kurumu
Geç belge
Belgenin ibraz edildiği tarihte o yıla ait ödenen tutar ret ve iadeler kaleminden iade edilir
Yenilenme
Karar her eğitim-öğretim yılı için yeniden çıkarılır; muafiyet hükmü yıllardır aynı kalıpla tekrarlanıyor
Muafiyet hangi metinde yazıyor
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46. maddesinin (b) fıkrası, katkı payı ve öğrenim ücretinden muaf tutulacakları belirleme yetkisini Cumhurbaşkanına veriyor. Yani muafiyet kanunda isim isim sayılmıyor; her yıl çıkan katkı payı kararında sayılıyor.
2026-2027 için yürürlükteki metin, 14 Ağustos 2026 tarihli ve 11625 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete 15/8/2026, sayı 33341). Kararın 1. maddesinin dördüncü fıkrası şöyle diyor — okunurluk için kanunların kabul tarihleri çıkarıldı, kalan metin aynen:
5434 sayılı Kanunun mülga 45, 5510 sayılı Kanunun 47, 2330 sayılı Kanun, 2453 sayılı Kanun, 2629 sayılı Kanun ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki görevlerini ifa ederken hayatlarını kaybedenlerin eş ve çocuklarından; 3713 sayılı Kanun ve 2330 sayılı Kanun kapsamındaki maluller ile eş ve çocuklarından; 1005 sayılı Kanun kapsamında şeref aylığı alanlar ile eş ve çocuklarından; yaş, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın öğrenci katkı payı/öğrenim ücreti alınmaz.
Aynı fıkra devam ediyor: kapsama girmekle birlikte kayıt ya da kayıt yenileme sırasında belgeyi veremeyen öğrencilere, belgeyi verdiği tarihte o yıla ait ödediği tutar ret ve iadeler kaleminden iade ediliyor.
Muafiyetin asıl değeri: kaldırdığı üç sınır
Karar normal öğrenciler için üç yerde kapı kapatıyor. Muafiyet fıkrası üçünü de açıyor.
| Genel kural | Muafiyet kapsamında |
|---|---|
| Program süresi sonunda mezun olamayandan katkı payı ve öğrenim ücreti alınır (Madde 10/1) | Program süresi sınırlaması yok |
| Yalnız bir programın katkı payı devletçe karşılanır; ikinci programı öğrenci öder (Madde 10/3) | Kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması yok |
| İkinci öğretim ve uzaktan öğretim öğrencisi öğrenim ücreti öder (Madde 1/1) | Öğrenim ücreti de alınmaz |
Ayrıca yaş sınırı da yok. Yani ileri yaşta ikinci bir bölüme başlayan ya da öğrenimi uzayan öğrenci de kapsamda kalıyor.
Hak sahibi listesi neden 5434’tekinden farklı
Bu karardaki liste ile 5434 sayılı Kanunun Ek 79. maddesindeki eğitim yardımı listesi birebir aynı değil. Katkı payı kararı 2629 sayılı Uçuş, Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kanununu ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası şeref aylığı kanununu da sayıyor; ayrıca eşleri açıkça kapsama alıyor.
Sonuç: bir ödemede kapsam dışında kalmak, diğerinde de kapsam dışı olmak anlamına gelmiyor. İkisini ayrı ayrı kontrol et.
Nasıl kullanılır
- Anne, baba ya da eşinin şehit veya gazi olduğunu gösteren belgeyi al. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına göre bu belgeyi personelin mensubu olduğu kuvvet komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ya da Sosyal Güvenlik Kurumu veriyor.
- Belgeyi kayıt ya da kayıt yenileme sırasında üniversitenin ilgili birimine ver. Muafiyet otomatik işlemiyor; belgeye bağlı.
- Tahakkuk çıkmışsa muafiyetin sisteme işlendiğini kontrol et.
- Belgeyi geç verdiysen ödediğin tutarın iadesini iste.
Nelere dikkat et
- Karar her yıl yenileniyor. Bu sayfa 2026-2027 yılına ait 11625 sayılı Karara dayanıyor. Muafiyet hükmü yıllardır neredeyse aynı cümleyle tekrarlanıyor ama bir sonraki yılın kararını yayımlandığında kontrol et.
- Muafiyet devlet üniversitesi içindir. Vakıf üniversitelerinin ücretleri bu kararın konusu değil.
- Yabancı dille öğretimde katsayı farkı seni ilgilendirmiyor. Karar yabancı dille öğretim yapan programlarda ücreti bir buçuk kat alıyor; sen zaten hiç ödemediğin için bu çarpan sana işlemiyor.
- Engellilik ayrı bir indirim sebebi. Aynı kararın beşinci fıkrası, engelli olduğuna dair raporu sunan öğrencilere öğrenim ücretinden engellilik oranı kadar indirim veriyor; birinci öğretim ve açıköğretimde ise katkı payı hiç alınmıyor. Hem şehit/gazi yakını hem engelliysen tam muafiyet olan fıkra daha lehine.
Sık sorulanlar
İkinci bir üniversite okursam da muaf mıyım?
Evet. Kararın genel kuralı şu: bir öğrencinin yalnız bir programının katkı payı devletçe karşılanıyor, ikinci bir yükseköğretim programına kayıt yaptırılırsa ikinci programın katkı payını öğrenci kendisi ödüyor. Muafiyet fıkrası bu kuralı senin için kaldırıyor — metin "kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın" diyor.
Süresinde mezun olamazsam harç çıkar mı?
Çıkmaz. Kararın 10. maddesi, program süresi sonunda mezun olamayan öğrencilerden katkı payı ve öğrenim ücreti alınacağını söylüyor. Ama muafiyet fıkrası "program süresi sınırlaması olmaksızın" ifadesini taşıyor; bu grup o maddenin dışında kalıyor.
Açıköğretimde de geçerli mi?
Geçerli. 2026-2027 yılında zaten birinci öğretim ve açıköğretim öğrencilerinden genel olarak katkı payı alınmıyor, devlet karşılıyor. Ama o genel kural program süresi ve ikinci program kurallarıyla sınırlı. Muafiyet fıkrası bu sınırları da kaldırdığı için açıköğretimde süresi aşan ya da ikinci programa kayıtlı olan şehit ve gazi yakınından yine bir şey alınmıyor.
İkinci öğretim ve uzaktan öğretimde ücret ne kadar?
Genel kural olarak ikinci öğretim ve uzaktan öğretim öğrencisi öğrenim ücreti öder; tutar programa göre ekli cetvelde belirlenir. Muafiyet kapsamındaysan bu ücret de alınmaz — fıkra "öğrenci katkı payı/öğrenim ücreti alınmaz" diyor, ikisini birlikte sayıyor.
Belgeyi kayıtta veremedim, para yandı mı?
Yanmadı. Karar bunu ayrıca düzenliyor: kapsama girmekle birlikte kayıt yaptırma ya da kayıt yenileme sırasında belgeleri ibraz edemeyen öğrencilere, belgeleri ibraz ettiği tarihte o eğitim-öğretim yılına ait ödedikleri katkı payı ve öğrenim ücretleri ret ve iadeler kaleminden iade edilir.
Eğitim-öğretim yardımıyla aynı şey mi?
Hayır, ikisi ayrı. Katkı payı muafiyeti üniversiteye ödeme yapmamanı sağlıyor; SGK'nın ödediği eğitim ve öğretim yardımı ise cebine para giren ayrı bir ödeme. Dayanakları da farklı: muafiyet Cumhurbaşkanı kararına, eğitim yardımı 5434 sayılı Kanunun Ek 79. maddesine dayanıyor. İkisini birlikte alabilirsin.
Vakıf üniversitesinde de geçerli mi?
Karar, devlet yükseköğretim kurumlarındaki katkı payı ve öğrenim ücretlerini düzenliyor; vakıf üniversitelerinin kendi ücret politikalarını kapsamıyor. Vakıf üniversitesindeki burs ve indirimler okulun kendi yönetmeliğine bağlı — kayıt öncesi doğrudan o üniversiteye sor.
Kaynaklar
Bunlar da işine yarar
Şehit ve Gazi Çocuğuna Eğitim Öğretim Yardımı
Öğrenim seviyesine göre hesaplanan, yılda bir kez toptan ödenen eğitim yardımı.
Şehit ve Gazi Çocuğuna Sınavsız Parasız Yatılılık
Sınav sırası ve gelir şartı aranmadan doğrudan parasız yatılı yerleştirme.
Üniversitede Engelli Öğrenci Birimi
Üniversitedeki engelli öğrenci birimi hangi konularda yükümlü?
Şehit Yakını ve Gazi Hakları Özeti
Basında geçen "51 hak" paketinden hangisi doğrulandı?