Şehit ve Gazi Çocuğuna Sınavsız Parasız Yatılılık
Harp ya da vazife malulü sayılanların çocukları, devlet okullarının pansiyonlarına sınav sırasına bakılmadan doğrudan parasız yatılı olarak yerleştirilir. Ailenin gelir durumu bu grupta sorulmaz; maddi durum beyannamesi istenmeyen öğrencilerdensin. Parasız yatılılık barınmayı, yemeği, giyeceği ve harçlığı kapsar — karşılığında mecburi hizmet, tazminat ya da geri ödeme çıkmaz.
Kimler başvurabilir?
- Anne ya da baban 3713, 2330, 2453, 2566 sayılı kanunlar ile 5434 sayılı Kanunun mülga 45, 56, mülga 64 ve 65/d maddeleri veya 5510 sayılı Kanunun 47. maddesi kapsamında harp ya da vazife malulü sayılmış olmalı
- Türkiye Cumhuriyeti ya da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı olmalısın
- Okulların hazırlık sınıfı dâhil 5-12. sınıflarından birinde öğrenci olmalısın
- Bir önceki ya da içinde bulunduğun ders yılında okul değiştirme cezası almamış olmalısın
- Yatılı okumana engel bir hastalık bulunmadığına dair hekim raporu almalısın
- Ailenin gelir durumu bu grupta dikkate alınmaz — maddi durum beyannamesi istenmez
Adım adım başvuru
- Anne ya da babanın harp veya vazife malulü sayıldığını gösteren belgeyi mensubu olduğu kurumdan ya da SGK'dan al
- Yatılılık başvurusunu velin, kayıtlı olduğun okul müdürlüğüne doğrudan ya da elektronik ortamda yapar
- Hekim raporunu ve malullük belgesini başvuru dosyasına ekle
- Yerleştirme okul müdürlüğünce yapılır; sonucu okulundan takip et
- Yerleştiğin pansiyona kesin kaydını süresi içinde yaptır
Özet bilgiler
Yasal dayanak
2684 sayılı Kanun Madde 5 (sınavsız parasız yatılı alınacak öğrenciler) ve Madde 4 (maddi durumun dikkate alınmaması)
Uygulama mevzuatı
Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmî Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliği (BKK 2016/9487, RG 25/11/2016-29899) Madde 12
Ayrılan kontenjan
Her yıl tespit edilen parasız yatılılık ve bursluluk kontenjanının %10'u bu gruba ayrılır (Yönetmelik Madde 10/1-a)
Pansiyon dağılımı
Boş pansiyon kontenjanının %80'i parasız, %20'si paralı yatılı öğrencilere ayrılır
Kapsam
Karşılıksız barındırma, beslenme, giydirme ve harçlık; ayrıca eğitim araç-gereci ile muayene ve tedavi giderleri
Süre
Hak sona erme halleri doğmadıkça ortaöğretim tamamlanana kadar sürer
Geri ödeme
Yok — mecburi hizmet, tazminat ya da geri ödeme yükümlülüğü doğmaz
Hak tam olarak ne veriyor
İki ayrı metin aynı şeyi söylüyor.
2684 sayılı Kanun, Madde 5: 5434 sayılı Kanunun 65. maddesinin (d) fıkrası, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 2453 sayılı Kanun ve 2566 sayılı Kanun hükümlerine uyan kişilerin çocukları, Millî Eğitim Bakanlığınca tespit edilecek kontenjan kadarı sınavsız olarak parasız yatılı öğrenciliğe alınır.
Yatılılık Yönetmeliği, Madde 12: 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 2330, 2453, 2566 sayılı kanunlar, 5434 sayılı Kanunun mülga 45, 56, mülga 64 ve 65/d maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 47. maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanların öğrenci olan çocukları, boş kontenjanlara doğrudan parasız yatılı olarak yerleştirilir.
Yönetmelikteki liste kanundakinden daha geniş — 3713 sayılı Kanun ve 5434’ün diğer maddeleri de sayılmış durumda. Başvururken dayanağı yönetmelik maddesi üzerinden kur.
Parasız yatılı ne demek
Kanunun 3. maddesi tanımı yapıyor: şartları taşıyan öğrencilerin ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında karşılıksız olarak barındırılmak, beslenmek, giydirilmek ve kendilerine harçlık verilmek suretiyle okutulmaları.
-
madde bunun üstüne ekliyor: eğitim araç ve gereçleri, yiyecek, giyecek, harçlık ve diğer ihtiyaçlarla ilgili sosyal yardımlar yapılır; muayene ve tedavi giderleri Millî Eğitim Bakanlığınca karşılanır.
-
madde de kapıyı kapatıyor: bu şekilde okuyanlar hiçbir şekilde mecburi hizmet, tazminat ya da geri ödeme ile yükümlü tutulamaz.
Kontenjan nasıl paylaşılıyor
Yönetmeliğin 10. maddesi her yıl tespit edilen parasız yatılılık ve bursluluk kontenjanını şöyle bölüyor:
| Kontenjan dilimi | Kime |
|---|---|
| %10 | 2828 ve 5395 sayılı kanunlar kapsamındakiler ile harp/vazife malulü sayılanların çocukları |
| %5 | Bakanlığa bağlı okullarda çalışan, emekli olan ya da vefat eden öğretmenlerin çocukları |
| %5 | Oturduğu yerleşim biriminde ortaokul bulunmayan öğrenciler |
| %80 | Diğer öğrenciler |
Ayrıca pansiyonlarda her yıl tespit edilen boş kontenjanın %80’i parasız yatılı, %20’si paralı yatılı öğrencilere ayrılıyor.
Başvuru nasıl işliyor
Yönetmeliğin 4. maddesine göre yatılılık başvurusunu velin yapıyor:
- Ortaöğretim kurumlarında doğrudan ya da elektronik ortamda, öğrencinin kayıtlı olduğu okul müdürlüğüne,
- Ortaokul ve imam-hatip ortaokullarında okul müdürlüklerine,
- Özel eğitim okullarında ilgili okul ya da kurum müdürlüğüne.
Başvuru sırasında anne ya da babanın harp veya vazife malulü sayıldığını gösteren belgeyi vermek gerekiyor. Bu belgeyi personelin mensubu olduğu kurum ya da Sosyal Güvenlik Kurumu veriyor.
Nelere dikkat et
- Pansiyon hakkı, okul hakkı değil. Kanunun 5. maddesindeki istisna net: özel giriş sınavı ve kayıt-kabul şartı bulunan okullara girecek öğrencilerin o kurumun şartlarını taşıması ve sınavını kazanması gerekiyor. Parasız yatılılık, kazanılan okulun pansiyonuna yerleşmeyi kolaylaştırıyor; okulu kazandırmıyor.
- Gelir sorgusu yok. Diğer öğrencilerde aranan “fert başına gelir, pansiyon ücretinin en azının beş katını geçmesin” şartı bu grupta uygulanmıyor; maddi durum beyannamesi de istenmiyor.
- Belgeyi başvuruda ver. Yönetmelik, kontenjan kapsamında olunduğunun başvuru sırasında belgelendirilmesini istiyor. Belge sonradan verilince yerleştirme dönemi kaçmış olabilir.
- Basında geçen “sınavsız paralı yatılılık” ifadesi eksik. Mevzuatın verdiği hak doğrudan parasız yatılılık. Paralı yatılılıkta öncelik sırası ayrı düzenlenmiş ve şehit/gazi çocuğu o sıralamada ayrıca sayılmıyor — çünkü zaten daha güçlü olan parasız yatılı kontenjanına doğrudan yerleşiyor.
- Yönetmelik sık değişiyor. Son büyük değişiklik 6 Haziran 2024 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararıyla yapıldı. Başvuru öncesi okul müdürlüğünden o yılın takvimini doğrula.
Sık sorulanlar
Sınav puanım düşük, yine de yerleşebilir miyim?
Pansiyona yerleşmek için evet. Yönetmeliğin 12. maddesi, harp veya vazife malulü sayılanların öğrenci olan çocuklarını boş kontenjanlara "doğrudan" parasız yatılı olarak yerleştiriyor — puan sıralamasına girmiyorsun. Ama dikkat: bu hak okula giriş hakkı değil, pansiyon hakkı. 2684 sayılı Kanunun 5. maddesi açık: özel giriş sınavı ve kayıt-kabul şartı bulunan okullara alınacaklar, o kurumun kayıt-kabul şartlarını taşımak ve sınavını kazanmak zorunda.
Ailemin geliri yüksek, hakkım düşer mi?
Düşmez. 2684 sayılı Kanunun 4. maddesi, sınavsız olarak parasız yatılı öğrenciliğe kabul edilenlerin ailelerinin maddi durumunun dikkate alınmayacağını söylüyor. Yönetmeliğin 5. maddesi de aynı kapıya çıkıyor: bu kanunlar kapsamındaki öğrencilerden Öğrenci Ailesinin Maddi Durumunu Gösteren Beyanname istenmiyor. Diğer öğrenciler için geçerli olan "fert başına gelir, pansiyon ücretinin en azının beş katını geçmesin" şartı sana uygulanmıyor.
Parasız yatılılık ile paralı yatılılığın farkı ne?
Parasız yatılıda barınma, yemek, giyecek ve harçlık devletçe karşılanıyor. Paralı yatılıda ise pansiyon ücreti taksitle ödeniyor. Pansiyonların boş kontenjanının %80'i parasız, %20'si paralı yatılıya ayrılıyor. Harp ya da vazife malulü çocuğuysan doğrudan parasız yatılı kontenjanına yerleştiriliyorsun; paralı yatılılık için ayrıca sıraya girmen gerekmiyor.
Bursluluk sınavına da girebilir miyim?
Girebilirsin. Aynı %10'luk kontenjan hem parasız yatılılık hem bursluluk için ayrılıyor. Geçişlerde kural şu: burslu öğrencinin parasız yatılılığa geçişi sınavsız, parasız yatılı öğrencinin bursluluğa geçişi ise merkezi bursluluk sınavını kazanma şartına bağlı. Bu geçiş ortaöğretim boyunca bir defaya mahsus yapılabiliyor. Parasız yatılı öğrenciye ayrıca burs verilmiyor.
Tatilde pansiyon kapanınca nerede kalırım?
2684 sayılı Kanunun 12. maddesi, tatil aylarında kalacak yeri olmayan parasız yatılı öğrencilerin okullarda ya da belli yerlerde toplanarak barındırılmaya ve sosyal yardımlardan yararlandırılmaya devam edeceğini söylüyor. Yani tatil, hakkı kendiliğinden bitirmiyor.
Bu hak hangi hallerde sona erer?
Kanunun 11. maddesi beş hal sayıyor: her öğrenim kademesinde birden fazla kez sınıf tekrarı, taksirli suçlar ve kabahatler dışında bir suçtan mahkûmiyet, bir öğretim yılı ya da daha uzun süreyle okulla ilişiği kesen disiplin cezası, kabul edilebilir bir mazeret olmadan öğrenimi terk ve haktan kendi isteğiyle vazgeçme.
Başka bir kurumdan burs alırsam ne olur?
Kanunun 9. maddesi buna izin vermiyor: parasız yatılı ya da burslu okuma imkânından yararlanan öğrenci, başka bir kurumun bursunu seçerse bu kanundaki haklarından yararlanamıyor. İkisinden birini seçmen gerekiyor.
Kaynaklar
Bunlar da işine yarar
Özel Okulda Ücretsiz Okuma Hakkı
Özel okulların %3'lük ücretsiz kontenjanında şehit ve gazi çocuğuna öncelik.
Şehit ve Gazi Çocuğuna Katkı Payı Muafiyeti
Devlet üniversitesinde katkı payı ve öğrenim ücretinden süresiz muafiyet.
Şehit ve Gazi Çocuğuna Eğitim Öğretim Yardımı
Öğrenim seviyesine göre hesaplanan, yılda bir kez toptan ödenen eğitim yardımı.
Şehit Yakını ve Gazi Hakları Özeti
Basında geçen "51 hak" paketinden hangisi doğrulandı?